Berriak

Bisfenol A eta haren potentzial obesogenikoa haurrengan

EFSAk Granadako Unibertsitateko Nutrizio eta Bromatologia Institutuan egindako EU FORA programaren jardueren txostena argitaratu du. Programaren xedea izan zen Bisfenol A (BPA) eta haren analogoak izan ditzaketen hainbat elikagai aztertzea, baita horiek alderatzea haur gazteen erakusketa-datuekin, teknika ez inbaditzaileen bidez. Mundu osoan gora egin du haurren obesitateak, eta hori kezkagarria izan da azken hamarkadetan Dietaz gain, obesitatea eragin dezaketen ingurumen-faktoreak daude, eta hainbat osagai obesogeniko (nahasmendu endokrinoko balizko propietateak dituzten ingurumen-substantzia kimikoak, obesitatearekin lotutakoak) geroz eta kezkagarriagoak dira. Alde horretatik, susmoa da BPA eta haren analogoek propietate obesogenikoak dituztela. Txostenak dio BPA maila handia dutela aztertutako pertsonek jandako elikagaiek. Bestalde, frogatzen du osagai horiek ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Ebaluazioa: Anisakis arriskua arrainaren kontsumoaren bidez

EFSA EU-FORA programaren testuinguruan (Elikagaien arriskuak ebaluatzeko beken Europako programa), Portugalgo Itsasoko eta Ingurumeneko Ikerketa Zentroak (CIIMAR) “Seguridad alimentaria del pescado y zoonosis: consumo de pescado y evaluación y percepción del riesgo microbiológico desde el pescador hasta el consumidor final" azterlana egin du, eta ondorioztatu du Europako legatzean dauden Anisakisaren larben prebalentzia altua dela-eta, kontsumitzaileek kontzientzia handiagoa izan behar dutela parasito horri buruz eta osasun publikorako dakartzan arriskuei buruz. Informazioa biltzea, portugaldarrei honako gai hauei buruz egindako inkesten bidez: arrainaren kontsumo orokorra, arrain gordinaren kontsumoa, arriskuaren pertzepzioa, Anisakis spp-k kutsatutako arrainaren aurrean kontsumitzaileek duten jarrera, eta infekzioak saihesteko metodoen gaineko ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Hegazti-gripearen bi foku aitortu dira Euskadin

H5N1 HGOP hauteman da Gipuzkoan aurkitutako bi sai arreetan Bi kasu isolatu dira, gaixotasuna garraiatzeko gaitasun handirik ez duen espezie batean Gipuzkoako Foru Aldundiko Basozainek bildutako putreak maiatzaren hasieran aurkitu zituzten Azpeitia eta Beasain udalerrien artean, eta maiatzaren 14an Aiako Harrian (Irun), hurrenez hurren. Aurkikuntza hori hegaztien migrazio-aldian egiten den zaintzari esker egin da, Europa osoan fokuak agertu izanaren ondorioz. 2022ko maiatzaren 16ean, HGOPren 4.669 kasu aitortu dira Europako 36 herrialdetan, batez ere H5N1 anduia. Kasu horietako 2.207 etxeko hegaztienak izan dira, 2.373 hegazti basatienak eta 89 gatibu dauden hegaztienak. Abereen osasunaren arloko osasun-agintariek, Euskadiko hegazti-sektorearekin batera, honako neurri hauek hartzea adostu dute: Animalien ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

RASFF alerta-sarearen laburpena (pentsuak), 2022ko lehenengo lauhilekoa

2022ko lehenengo lauhilekoan animalien elikagaiei buruzko 80 jakinarazpen egon dira. Horietatik 16 alertak izan dira, 58 informazio-jakinarazpenak eta 6 mugan egin diren ukapenak. Egindako kontrol motari dagokionez, 35 jakinarazpen kontrol ofizialek egin dituzte, pentsuen ekoizpen-kateko zenbait esparrutan; 29, enpresako autokontroletan detektatu dira; 7, mugako ikuskapen-postuetan (MIP); 5, kontsumitzaileen kexen ondorioz hauteman dira eta 4, zaintza-programen ondorioz. Produktuen arabera, lehengaiei dagozkie jasotako jakinarazpenen % 64, etxeko animalientzako pentsuei eta produktuei % 25, pentsu konposatuei % 6 eta gehigarri eta aurre-nahasketei % 5. Jakinarazpenetan zerikusia izan duten produktuei dagokienez, honako lehengai hauek nabarmendu dira: soja-produktuak (8), koltza-irina/-opilak (6) eta ekilore-irinak/-haziak (4). ...

Elika Animalien Elikadura

Irakurri gehiago

RASFF – ELIKAGAIAK: 2022ko lehenengo lauhilekoaren laburpena

  2022ko lehenengo lauhilekoan elikagaiei buruzko 1368 jakinarazpen izan dira. Horietatik 374 alertak izan dira (%27,5), 420 informazio-jakinarazpenak (%30,5) eta 574 mugan egin diren ukapenak (%42).   Gehien jakinarazi diren kutsadurak:   Klorpirifos hondakina zitrikoetan (laranja, limoi, mandarina eta pomeloetan) Elikagai-osagarrietan debekatutako substantziak Etiketan deklaratu gabeko alergenoak Etileno oxidoa elikagaien gehigarrietan eta aditiboetan Aflatoxinak kakahuetetan Salmonela enteritidis  eta salmonela oilaskoan Salmonela piper beltzan     Jakinarazpen gehien sortarazi dituzten herrialdeak:   1.       Turkia 2.       India 3.       Polonia 4.       Frantzia 5.       Holanda ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Akrilamidaren kartzinogenizitatearen ebaluazioa

EFSAk akrilamidaren kartzinogenizitatea ebaluatu du dietaren bidez, ondorio genotoxikoak eta ez genotoxikoak sartuz. Horretarako, argitalpen nabarmenetan adierazitako ebidentzia zientifikoa errebisatu da hemen: evaluación realizada por el Panel CONTAM en 2015 sobre acrilamida en alimentos. Ondorioek 2015eko iritzia berresten dutenez, EFSAren iritziz ez dago eguneratu beharrik. Zenbait azterlan berrik emaitza positiboak lortu dituzte akrilamidaren eta honen metabolito aktiboen (glizidamidaren) propietate klastogenikoei eta mutagenikoei buruz. Datuen arabera, glizidamida sistematikoki dago akrilamidaren esposizio dietetiko ertainak dituzten pertsonetan. Gainera, akrilamidarekin tratatutako saguen mutazioen profila eta kontroleko saguena ez dira berdinak funtsean. Genotoxikotasunaz gain, DNAren oxidazio sekundarioaren ebidentzia dago oxigenoaren espezie erreaktiboak sortzearen bidez eta neurotoxikotasunean garrantzitsuak ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Arrandegietako jardunbide higieniko egokien gida

AESANek onartu berri du “Xehekako eta akuikulturako establezimenduentzako jardunbide higieniko egokien gida” Arrainen eta Izoztutako Produktuen Txikizkako Enpresarien Elkarte Probintzialen Federazio Nazionalak (FEDEPESCA) proposatu ondoren. Gida hori balidatzeko kontuan izan da "Higieneko jardunbide egokien gida nazionalak egin eta aztertzeko eta AAKPK sistemako printzipioak ezartzeko jarraitu beharreko prozedura" eta sektore txikizkariari oinarrizko informazioa ematea du xede, establezimenduetan AAKPK autokontrol sistema ezar dezaten, instalazioen eta jardueraren dimentsioen arabera. Gida hau borondatezkoa da eta higiene arloko araudia errazago ezartzeko erabili daiteke, baita arrandegietan merkaturatzen diren produktuen elikadura-segurtasuna bermatzeko ere. Argitalpenaren puntu hauek nabarmendu nahi ditugu: Arrantza sektoreko elikadura-arriskuei aurre egiteko atala, hala nola Anisakisa eta histamina. ...

Elika Arrantza

Irakurri gehiago

Nutrizio-profilak sortzea: EFSAk emandako aholkularitza zientifikoa

Europan energia-, gantz ase-, gatz- eta azukre-kontsumo handiegia dago eta kontsumo horiek murriztea lagungarria litzateke osasungarriak ez diren dietekin lotutako gaixotasunei aurre egiteko. Bestalde, Europako biztanle heldu gehienak zuntz eta potasio gutxiegi hartzen dute eta horien kontsumoa hazteak osasuna hobetuko luke. Horiek dira Europako Batzordeak eskatuta EFSAk egin duen aholkularitza zientifikoaren ondorio nagusietako batzuk nutrizio-profilak sortzeari buruz.  Osasun publikorako garrantzia duten mantenugaiak identifikatu dituzte adituek, Europako dietetan zeregin garrantzitsua duten elikagai-taldeak eta nutrizio-profilak egiteko mantenugaiak aukeratzeko erabili daitezkeen irizpide zientifikoak identifikatzeaz gain.   EFSAk irizpen-proiektuari buruzko kontsulta publikoa egin du 2021eko azarotik 2022ko urtarrilera eta 21 herrialdetako 83 erakunde eta pertsonaren 529 iruzkin ...

Irakurri gehiago

Afrikako txerri-izurriaren egoeraren eguneraketa Europan

EFSAk txosten bat argitaratu du, non gaixotasunaren egoera epidemiologikoa aztertzen den EBko herrialdeetan. Txostenak II. genotipoko Afrikako txerri-izurriaren (ATI) epidemiaren deskripzio-analisi bat ematen du EBn eragina jasan duten estatu kideetan eta ondoko herrialdeetan, 2020ko irailaren 1etik 2021eko abuztuaren 31ra arte. Jarraian, dokumentuaren ondorio garrantzitsuenak laburbiltzen dira: Lehen jakinarazpena 2020ko irailaren 10ean egin zen, Alemaniako basurdeekin. ATI EBn hedatu da, nagusiki basurdeen bidez. Oro har, ATIak zirkulatzen jarraitu du basurdeen bidez hainbat estatu kidetan eta ondoko herrialdeetan, eta pixkanaka hedatu da basurde-taldeen artean. Geroztik, 1.872 kasu hauteman dira basurdeetan, baita etxeko txerrien hiru foku ere. Arrisku-faktore esanguratsuenak lotuta daude habitatarekin, faktore sozioekonomikoekin eta ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Europako gazteriaren elikadura-segurtasunari buruzko azterlana

Duela gutxi argitaratutako azterlan batek ondorioztatu du gazteriak elikagaien bidez transmititutako gaixotasunak gutxiesten dituela, eta agerian utzi du hezkuntza-baliabideak eta ikasketa-planak hobetzeko beharra, elikagaien higienea txertatuta. Azterlana Horizon 2020k finantzatutako SafeConsume Europako proiektuaren esparruan egin zen. Proiektu horren xedea da kontsumitzaileen portaera aldatzea, elikadura-arriskuekiko esposizioa murrizteko, eta, horrela, elikagaien bidez transmititutako gaixotasunen osasun‑karga txikitzeko. Duela gutxi amaitutako ikerketa Europako 4 herrialdetan (Portugal, Frantzia, Ingalaterra eta Hungaria) egin zen, eta, horretarako, 11 eta 18 urte arteko 156 gazte elkarrizketatu ziren. Elikadura-higienean zuten heziketa ikertzeaz gain, elikagaien bidez transmititutako gaixotasunei eta elikadura-segurtasunarekiko zuten jarrerari buruz galdetu zitzaien. Lortutako ondorio nagusia honako hau izan zen: ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Animalien ongizatearen etiketatzearen inguruko txosten berria

EBk ikerketa bat argitaratu du eta bertan animalien ongizatearen etiketatzearen inguruko informazioa jaso eta aztertzen du. Dokumentua 2021eko apirilaren eta 2022ko otsailaren artean egin da eta kontsumitzaileen datu kuantitatibo eta kualitatiboak jasotzen ditu baserriko animalien ongizatearen estandarren inguruko ezagutzari dagokionez. Era berean, etiketatzean eska dezaketen informazioari buruzko datuak jaso dira. Txostenaren xede nagusia da EB laguntzea Europa mailan egin daitezkeen ekimenetan. Ikerketak EBn dauden 51 etiketatze‑sistema izan zituen ardatz; sistema horien 17 ekoizpen ekologikokoak dira. Honako hau da txostenaren ondorioen laburpena: Kontsumitzaileek argi adierazi dute animalia‑jatorria duten produktu guztien ekoizpenerako erabiltzen diren animalien ongizateari buruzko informazioa behar dutela. Produktu ekologikoak: ez dago argi ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Euskadiko herritarrek jasangarritasunari buruz duten pertzepzioa

Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak, Enfokamer Merkataritza Behatokiaren bidez, jasangarritasunari dagokionez kontzientziazio- eta inplikazio-mailari buruzko informazioa biltzeko Euskadiko herritarren artean egindako ikerketaren emaitzak argitaratu ditu. Zundaketa baten bidez, zenbait alderdiri buruzko iritziak eta jarrerak bildu dira, baita gizarteak ingurumenaren eta jasangarritasunaren alde egiten dituzten ekintza zehatzak ere. Zehazki, ikerketak ere erantzuna eman nahi die honako helburu hauei: Euskadiko herritarren Garapen Jasangarriko Helburuen ezagutza-maila eta testuinguruan bertan esleitutako lehentasunak ezagutzea. Euskadiko biztanleen ingurumen-kontzientziazioko gradua eta kontserbazioaren alde izandako jarrera eta egindako ekintza zehatzak ezartzea. Euskadiko biztanleen garapen jasangarriari buruzko iritzietan, jarreratan eta ekintza zehatzetan sakontzea. Hondakinen birziklatzeari buruzko pertzepzioa eta Euskadiko ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Merkurioa elikagaietan: merkurioaren gehienezko edukia aldatzea arrainean, gatzean eta elikadura-osagarrietan

Duela gutxi onetsi den 2022ko apirilaren 12ko Batzordearen 2022/617 (EB) Erregelamenduak 1881/2006 (EE) Erregelamendua aldatzen du arrainean eta gatzean egon daitekeen merkurioaren gehienezko kopuruari dagokionez Europako Batzordeak arrainean dagoen merkurioaren kopuruari buruzko azken datuak, EFSAk eta beste hainbat erakundek emandako irizpenak eta Codex Alimentariusa aztertu ditu eta erabaki du 1881/2006 (EE) Erregelamenduaren eranskina aldatzea, elikagaien merkurioarekiko esposizioa are gehiago murrizteko. Horretarako, arrainaren kontsumoak gure osasunari ekartzen dizkion onurak aintzat hartuta, gehienezko muga batzuk zenbatetsi ditu: Araudi-aldaketa honen bidez gehitutako aldaketa nagusiak honako hauek dira:  Arrainen haragi-taldea bi taldetan banatu da; talde horietan arrain berriak sartu dira eta bi muga bereizi dira (0,3 eta ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Elikagai-alergenoei buruzko FAO/OMEren arriskuen ebaluazioa

Ikerketa-zentroetako, administrazioetako eta elikagaien industriako langile zientifikoek osatutako FAO/OMEko Adituen Batzorde bat lehen aldiz bildu zen Codexeko lehentasunezko alergenoen zerrenda berrikusteko eta baliozkotzeko. Aipatutako Adituen Batzordeak egiaztatu zuen elikagai‑alergenoen zerrendan hipersentikortasun immunologikoa (IgE bidezko elikaduragatiko alergia edo gaixotasun zeliakoa, besteak beste) sortzen duten elikagaiak edo osagaiak gehitu behar direla. Hortaz, laktosa, sulfito eta elikagai‑gehigarriak, besteak beste, ez dira zerrendan sartuko; izan ere, ez dute immunitate‑sistemaren kontrako efektu larririk sortzen. Lehentasunezko alergenoen zerrenda zehazteko funtsezko irizpideak honako hauek dira: Prebalentzia; hau da, immunitate‑sistemak elikagai espezifiko batekiko duen hipersentikortasuna. Larritasuna; hau da, elikagai/osagai batekiko erreakzio objektibo larrien maiztasuna edo proportzioa. Elikagaiaren/osagaiaren potentzialtasuna; adibidez, proportzio zehatz ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

EFSAren eta ECDCren ebaluazio azkarra: Belgikako txokolateak eragindako Salmonella agerraldia

EFSAk eta ECDCk batera ebaluatu dute Belgikako prozesatuen fabrika batean egindako txokolateak eragin duen Salmonella agerraldia. Eskuragarri zegoen informazioa aztertu ostean, Adituen taldeak ondorioztatu du prozesatuen fabrikan bertan ikerketa handiagoa egin behar dela agerraldia zerk eta noiz eragin duen identifikatzeko, bai eta kutsadura eragin duten faktoreak identifikatzeko ere. 2021eko abenduan, enpresak S. typhimurium hauteman zuen autokontrolerako laginetan, Belgikako prozesatuen fabrikan, eta esne-gazura identifikatu zuten balizko kutsadura-puntu gisa. Higiene-neurriak ezarri eta lagin gehiago hartu ostean, egiaztatu zen txokolate-produktuek ez zutela Salmonella, eta mundu osoan banatu ziren.   2022ko otsailaren 17an, Erresuma Batuak Salmonella typhimurimek eragindako infekzio monofasikoko hainbat kasu jakinarazi zituen. 2022ko apirilaren ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Indarrik gabe geratzen dira ustiategien hegazti-gripeari aurre egiteko neurriak

AGINDUA, 2022ko apirilaren 1ekoa, Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuarenaren bidez, indarrik gabe uzten da honako agindu hau: Agindua, 2021eko abenduaren 28koa, zeinaren bidez Euskal Autonomia Erkidegoan hegazti-gripearen aurka hartu beharreko prebentzio-neurriak ezartzen baitira. Gaixotasunak ez du inolako eraginik Euskal Autonomia Erkidegoan, hegaztien migrazio-denboraldia amaitu da, eta, ondorioz, gaur egun dagoen osasun-arrisku txikia denez, 2021eko abenduaren 28ko Aginduan aurreikusitako neurriak kendu behar dira. Agindu hau, Euskal Herriko Agintzaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean jarriko da indarrean, hau da, 2022ko apirilaren 12an. ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Erditik moztutako fruten kontserbazioa: AESANen Batzorde Zientifikoaren txostena

  AESANek argitaratu du txikizkako dendetan erditik moztutako frutak kontserbatzeko baldintzei buruzko txostena.   Elikagai-produktuen higienea 852/2004 (EE) Erregelamenduak arautzen du eta, horren arabera, giro-tenperaturan segurtasunez biltegiratu ezin diren elikagaiek hotz kateren bat mantenduko duten arren, tenperatura kontrolatuko ez zaien epe mugatuak baimenduko dira manipulatzeko behar praktikoengatik, osasunarentzako arriskurik ez badago.   Bestalde, irizpide mikrobiologikoei buruzko 2073/2005 (EE) Erregelamenduak txikitutako fruta eta barazkien segurtasun- eta higiene-irizpide batzuk ezartzen ditu. Dena dela, txikitutako fruta eta barazki horiek kontserbatzeko berariazko tenperatura-baldintzarik ez da zehazten.   Gaur egun AESAN Errege Dekretu proiektu bat egiten ari da denda horietan txikitutako barazkiak eta frutak kontserbatzeko baldintzak arautzeko, besteak beste, azken kontsumitzaileari zuzenean ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Elikagaien Segurtasunaren arloko Ikerketa Emaitzak Transferitzeko IX. Jardunaldiaren ondorioak

106 pertsonak parte hartu dute apirilaren 7an Eusko Jaurlaritzaren egoitzan aurrez aurre egin den Elikagaien Segurtasunaren arloko Ikerketa Emaitzak Transferitzeko IX. Jardunaldian. Parte-hartzaileen artean zeuden, besteak beste, elikaduraren balio-kateko eragileak (% 20), zentro teknologiko eta unibertsitateetako ikertzaileak (% 30) eta euskal administrazioko teknikariak (% 50). Ikertzaileek 2021ean garatutako ikerketa-proiektuen emaitzak aurkeztu dituzte, elikadura-arriskuak (listeria, anisakisa edo Alternaria alternataren mikotoxina sortuberriak) gutxitzeko egindakoak. Halaber, Elikagaien Segurtasuna kontrolatzeko hainbat metodo azkar ere aurkeztu dira. Horrez gainera, Osasun Publikoak EAEko ikastetxeetako jantokietako NAOS adierazleen emaitzak ere jakinarazi dituzte, Elikadura Osasuntsuaren ekimenen esparruan. Bestalde, bederatzigarren edizio honetan, ELIKAren zuzendari gerenteak 2022-2026 aldirako “Baserritik Mahaira” euskal ikerketa-plan ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Hegazti-gripearen egoerari buruzko eguneratzea

EFSAk txosten bat argitaratu berri du, EBn 2021-2022 denboraldiko HGaren egoera epidemiologikoaren egoera eguneratzeko. Agentziak denboraldi honetako agerraldien kopurua eguneratu du. Guztira, patogenotasun handiko hegazti-gripearen (PHHG) 2.653 foku jakinarazi dira EBko 33 herrialdetan abenduaren 9tik martxoaren 15era bitartean. Gehienak Frantzian, Italian, Hungarian eta Polonian erregistratu dira. Birusek hegaztiekiko lehentasuna mantentzen dute; hala ere, ugaztunetarako egokitzapenak aurkitu dira, baina esporadikoki. Aurreko denboraldiarekin alderatuta, IAAPa hegazti urtarretan ez ezik beste hegazti basati askotan ere aurkitu da. Eta horrek eskortako hegaztietarako transmisioa erraztu egin du. Aurreikuspenen arabera, karga birikoaren areagotze horrek berekin ekarriko du eskortako hegaztien infekzioaren areagotze potentziala; eta datozen hilabeteetan hala mantenduko ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Elikagaien osaera hobetzeko plana: akordioen betetze-mailari buruzko azken ebaluazioa

  AESANek "Elikagaien eta edarien osaera hobetzeko lankidetza-planeko akordioen betetze-mailari buruzko azken ebaluazioaren txostena" argitaratu du.   Elikagaien osaera hobetzea da Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) gomendatutako osasun publikoko neurrietako bat, eta xedea da elikagai-ingurunea zuzentzea eta aukera osasungarriagoak ahalbidetzea.   Lankidetza-plana AESANen bidez sustatutako neurri bat da, elikaduraren hainbat sektoretako (fabrikazioa, banaketa, ostalaritza soziala, ostalaritza modernoa eta salmenta) elkarte eta federazioen laguntza jasotzen du. Arloko 182 neurri edo konpromiso biltzen ditu, eta neurri horiek ia 400 enpresa ordezkatzen dituzte.   Hautatutako mantenugaiak (azukrea, gatza eta gantzak) murrizteko akordioek 13 elikagai‑ eta edari‑talde (57 azpikategoria) hartzen dituzte, eta hautatutako mantenugaien batez besteko eduki basala murrizteko ehunekoa ezartzen dute.   ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago