Berriak

Moluskuak arazteko zentroetarako Jardunbide Egokien Gida

Elikagaien Segurtasunerako Kataluniako Agentziak (ACSA) gida bat argitaratu du molusku bibalbio bizien arazketa zentroentzat eta horiei lotutako jarduerentzat. Horien artean daude salmenta-zentroak. Gidak molusku bibalbio bizien arazketa zentroek bete beharreko baldintzak jasotzen ditu. Gida osatu egiten da ura, garbitasuna eta desinfekzioa, trazabilitatea, hornitzaileak, nahi ez diren izurriteak eta animaliak, hondakinak, mantentze-lanak kontrolatzeko aurretiazko baldintzen 9 planekin eta langileak prestatzeko eta gaitzeko plan batekin.   Gainera, araztegi baten fluxu-diagrama gehitzen da (etapa desberdinen deskribapenarekin), gero, arazoak, horien arrazoiak eta abian jarri beharreko neurri zuzentzaileak identifikatu eta autokontrol-plana garatzeko. Esparru horren barruan dago plan analitikoa. Plan horrek irizpide mikrobiologikoen, biotoxinen eta beste kutsatzaile batzen (besteak ...

Elika Arrantza

Irakurri gehiago

Elikagaien segurtasunaren eta nutrizioaren egoera munduan, SOFI 2022 txostena

Elikagaien segurtasunaren eta nutrizioaren egoera munduan (SOFI) FAOk, FIDAk, OMEk, PMAk eta UNICEFek urtero egiten duten argitalpen bat da. Bertan, jarraipena egiten zaie gosea desagerrarazteko eta elikagaien segurtasuna (Food Security) hobetzeko prozesuei eta nutrizioari. Gauzak horrela, Garapen Iraunkorrerako 2030 Agendako helburuak betetzeko ditugun erronkak analizatzen dira txosten horretan (GIH helburuak). Dokumentua politiken arduradunei, nazioarteko entitateei, erakunde akademikoei eta publiko orokorrari dago zuzenduta. Materiale Interaktiboa. Ikusi munduan egin diren aurrerapenak gosea eta malnutrizioa desagerraraztekon AGENDA 2030aren AURRERAPENA Aurtengo txostenak agerian jarri du mundua atzera egiten ari dela gosearekin, elikadura-ziurgabetasunarekin eta malnutrizioarekin amaitzeko ahaleginetan, eta soilik zortzi urte falta dira 2030era iristeko; hori da GJHak betetzeko finkatutako ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Europako hegazti-gripearen eguneraketa

EFSAk txosten zientifiko bat argitaratu berri du martxotik ekainera bitarteko Europako HGren egoera epidemiologikoari buruz. Agentziaren txostenetik azpimarragarriena da patogenotasun handiko hegazti-gripearen (PHHG) aurreko denboraldi epidemikoa, 2021-2022, Europan orain arte behatutako epidemia handiena dela; hain zuzen, zenbateko hauetara iritsi da guztira: Eskortako hegaztiak: 2.398 agerraldi eta 46 milioi hegazti sakrifikatu. Frantzia izan da herrialde kaltetuena, 509 eta 1.371 agerraldirekin, hurrenez hurren, eta 6,5 milioi hegazti sakrifikatu dira. Hegazti basatiak: 168 baieztapen gatibu dauden hegaztietan eta 2.733 kasu hegazti basatietan. Alemaniak (158) jakinarazi zituen gehien, eta ondoren, Herbehereek (98) eta Erresuma Batuak (48). Aldi horretan, 45 hegazti basatiren espezietan baieztatu ziren, eta ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Pentsu zirkularrak: elikagai-mantenugaiak berreskuratzeko kontzeptu berria

Pentsu konposatuen Fabrikatzaileen Europako Federazioak (FEFAC) “CIRCULAR FEED, OPTIMISED NUTRIENT RECOVERY THROUGH ANIMAL NUTRITION” dokumentua argitaratu du, eta pentsu zirkularraren kontzeptua proposatu du. Gainera, mantenugaien berreskuratze-jardun praktiko batzuk biltzen ditu, egun daudenak eta sortu berriak, nagusiki gizakientzako elikagaiak egiteko eta eraldatzeko prozesuen ondoriozko azpiproduktuenak. FEFACek pentsu zirkularrentzako definizio hau proposatzen du elikadura sistema jasangarrietako irizpide nagusiei buruz arlo zientifikoan eta publikoan egun dagoen eztabaidaren parte gisa: “Elikagai izateko gai ez den osagaia eta lurzoruaren erabileran aztarna txikia duen ekonomia (tokikoa) zirkularretik bigarren mailako lehengai gisa berreskuratua”.   FEFACen arabera, mantenugaiak berreskuratzea eta mantenugaien galerak murriztea elikadura zirkularraren kontzeptuaren funtsa dira. Mantenugaiak ahalik eta ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

LegisELIKA – Nekazaritzako elikagaien sektorerako laguntza-tresna elebiduna

Nekazaritzako elikagaien sektoreak indarrean dagoen legediari buruz egunean egoteko duen beharraz ohartuta, ELIKAk, 2005az geroztik, datu-base bat eskaintzen du nekazaritzako elikagaien sektoreko pertsonek indarrean dagoen eta dagokien legedia kontsultatu ahal izateko. LegisElika diseinu berriarekin eta funtzionalitate berriekin dator eta sarbide librea du ELIKAren webgunean: www.elika.eus. LegisELIKAn informazioa ordenatuago eta argiago dago, eta errazago aurki daiteke. Aldi berean, prestazio berriak ere baditu, esaterako: Sektoreko eragileei eta euskal herritarrei legedia bilatzeko aukera eskaintzen die, baita horren zerrenda bat izatekoa ere, euskaraz gainera. Gaika bilatu daiteke informazioa, erabiltzailearen beharren eta berariazko irizpideen arabera. Orrialdearen abiadura hobetu da, informazioa berehala eskaintzeko. Eremu pribatua ere badu, erabiltzaileak ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Europako elikadura-sistemak eraldatzen zientzia, politika eta gizartea konektatzearen bidez

Europako Batzordeko adituen talde batek txosten bat argitaratu berri du, elikadura-sistemak eraldatzeko zientziaren eta politikaren arteko nazioarteko interfazea indartzeko aukerak, gabeziak eta beharrak biltzen dituena. Elikadura-sistema eraldatzea inoiz baino beharrezkoagoa da; halaxe frogatzen dute Errusiak Ukrainaren aurka abiarazitako gerrak ekarri duen elikadura-krisiak eta klima-aldaketari lotutako erronkek. Adituen taldeak ondorioztatu du eraldaketa horrek zientzia, politika eta gizartea lotzen dituen asmo handiko interfazeak izan behar dituela oinarri. Interfaze horiek gizartea inplikatu eta ahaldundu behar dute, oro har, baita elikadura-sistemako eragileak, komunitate zientifikoa eta erabakiak hartzeko ardura duten arriskuen kudeatzaileak ere. Helburua da ezagutza-oinarri kolektiboa sortzea, eraldaketan benetako oztopoak gainditzen lagunduko duena. Txostenak elikadura-sistemetako interes-talde guztiei ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Bizkaian elikagaien bidez transmititutako gaixotasunei buruzko datuak 2021

Eusko Jaurlaritzako Bizkaiko Osasun Publikoko Zuzendariordetzak Jagoletza Epidemiologikoko memoria argitaratu du. Bertan 2021ean Bizkaian jakinarazitako gaixotasun nagusien datuak laburbiltzen dira, eta honako hauek azpimarratu behar ditugu: 2021ean Campylobacterrak eragindako 1.271 infekzio (111,09/100.000) jakinarazi ziren. Intzidentzia altuena bost urtetik beherako umeengan antzeman zen, eta 25,61/100.000 izan zen, hain zuzen ere. Elikagaiek kutsatutako gaixotasunen lehen kausa da Bizkaian eta EAEn 2019an 16 listeriosi-kasu jakinarazi ziren (1,40/100.000). Batez besteko adina 72 urtekoa izan zen eta hilkortasun-tasa % 19koa. Kasuetako batean elikagaia baimenik ez zuen Arabako establezimendu batean egindako gazta izan zen. 2021ean 489 norobirusagatiko isolamendu zenbatu ziren (42,74 /100.000) eta % 73 hamar urtetik beherako umeengan. Salmonelosiari dagokionez, 299 kasu ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Ebidentzian oinarritutako Arriskuen Komunikazioa: Elikagaien Segurtasunerako Europako Sistema

EFSAk txosten tekniko bat argitaratu dut. Txosten horrek arriskuen komunikazioaren arloan ikerketa-premiak identifikatzen ditu, komunikazioa gardena, etengabea eta inklusiboa izan dadin arrisku-analisiaren prozesu osoan. Dokumentuak, halaber, EFSAk DG-SANTErekin eta JRCrekin, ECDC, ECHA, EEA, EMA, agentziekin, estatu kideekin eta gainerako alde interesdunekin dituen koordinazio-aukerak identifikatzen ditu. EFSAk uste du arriskuen komunikazioa funtsezkoa alderdia dela herritarrek Elikagaien Segurtasunerako Europako Sisteman duten konfiantza sendotzeko, eta, hori dela eta, bere 2027ko Estrategian sartu zuen arriskuen komunikazioaren zientziarako ezagutza-zentro izateko asmoa. Horretarako, zientzia-komunitatean eta komunitate profesionalean sortutako ebidentzia biltzen ari da, eta zientzia-ezagutza berriena aplikatzen ari da bere komunikazio-jardueretan.   2021ean, EFSAk Zientzia Txosten bat argitaratu zuen, eta, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Albaitaritzako sendagaien legeari buruzko galderak eta erantzunak

Duela gutxi, AEMPSek informazio-ohar bat argitaratu du, eta bertan bildu ditu albaitaritzako sendagaiak banatzeko, preskribatzeko eta emateko araudi nazionalaren aplikazioari buruz sortzen diren galdera ohikoenak, baita horien erantzunak ere. Zenbait gai berri lantzen dituen araudien argitalpena dela eta, kontsulta ugari egin dira: albaitaritzako preskripziorik behar ez duten albaitaritzako sendagaien urrutiko salmenta, ekoizpen-animaliei agindutako antibiotikoen albaitaritzako preskripzioen jakinarazpena ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Elikagaiak eta edariak birformulatzea dieta osasungarriagoetarako: politiken laburpena

  Energia ugariko eta mantenugai gutxiko elikagaiak oso eskuragarri daude, eta, ondorioz, pertsona askok koipe, azukre eta gatz ugariko elikagai-kopuru handiak kontsumitzen dituzte. Osasungarria ez den dieta-mota horrek urtean 8 milioi heriotza goiztiar eragiten ditu munduan.   Arduradun politikoek onartu dute neurriak behar direla elikagai osasuntsuagoak hornitzeko. Honako hauek dira lehenetsi beharreko ekintzak: trans gantz-azidoak ezabatzea, elikagaietan azukrearen, gatzaren eta gantz aseen kopurua murriztea, anoako energia-kopurua murriztea, eta informazio gehiago ematea kontsumitzaileak hezteko.   Elikagaiak birformulatzeko politikak neurri garrantzitsuak dira dieta osasungarriak babesteko. Elikagaien birformulazio-prozesuan aldatu egiten da elikagaien edo edarien osaera haien profil nutrizionala hobetzeko edo interes txikiko osagaien edo mantenugaien kopurua murrizteko.   OMEk munduko ...

Irakurri gehiago

Elikagaiak xahutzearen aurkako Legea onartzeko azken pausoak

2022ko ekainaren 07an Ministroen Kontseiluak Elikagaien Galerak eta Xahutzea Prebenitzeko Legearen proiektua onetsi zuen. Lege hori kontsumitu gabe geratu eta zakarrontzian amaitzen duten elikagaien xahutzea murrizteko eta horiek hobeto aprobetxatzeko sortu da. Parlamentuak behin betiko onartu ondoren, 2023ko urtarrilaren 2an jarriko da indarrean. ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Hainbat substantzia kimikoren arriskuak balioztatzeko ibilbide-orria

EFSAk hainbat substantzia kimikoren aurreko esposizio konbinatuaren inguruko agiri tematiko bat argitaratu du, gai horri heltzeko ekintza zehatzak jasotzen dituen ibilbide‑orri osoa garatzeko asmoz. Agiriak zenbait erakunderen ekarpenak hartzen ditu barne: Europako Batzordeko OSASUNAREN ZUZENDARITZA NAGUSIA, EBko agentziak (JRC, ECHA, EEA, EMA), estatu kideak, Aholkularitza Foroaren bidez, EFSAko batzorde zientifikoa, nazioarteko erakundeak eta EFSAko beste alderdi interesdunak. Ikuspegi harmonizatu bat garatu eta ezartzea, hainbat substantzia kimikoren aurreko esposizio dietetiko eta ez‑dietetikoak giza‑osasunarentzat dituen arriskuak ebaluatzeko. Aurreko proiektuetako entregatzekoak eta uneko proiektuaren jarraipenak, alorreko metodo garrantzitsuenak identifikatzeko. Metodo horiek tresna praktiko eta harmonizatu bihurtuko dira gero. Berrikuntza handiagoen eta garapen metodologikoaren ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Ekonomia zirkularraren gakoak Euskadiko elikagaien eta edarien sektorerako

Duela gutxi IHOBEk txosten hau argitaratu du: “Ekonomia zirkularreko gakoen txostena. Elikagaien eta edarien sektorea”. Haren xedea da Euskadiko elikaduraren eta edarien industriako enpresen lehiakortasuna indartuko duten lan-ildoak sortzeko faktore eta metodologiak identifikatzea, ingurumen-ekimenetatik abiatuta. Txostenaren hasieran arau- eta merkatu-faktore nagusiak (driver) biltzen dira, enpresen ingurumen-kudeaketaren garapenerako elementu motibatzaile gisa. Ondoren, enpresek aurrean dituzten erronkak identifikatzen dira, eta horiek driver izenekoen ondorioz sortzen dira. Jarraian, sektoreak erronkei erantzuteko eskura dituen tresnak jasotzen dira, eta, azkenik, balizko lan-ildoak definitzen dira, erronkak eta tresnak lotuz.   Enpresentzako arau-driver garrantzitsuenen artean daude pestiziden eta produktu fitosanitarioen erabilera-murrizketak, iraungitze-data eta lehentasunezko kontsumo-data etiketatzeko ezarriko diren irizpideak, produktuen ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Txerrietan Salmonella spp.-ren arriskua ebaluatzeko eredua

EU-FORA programaren baitan, Perugiako Unibertsitateak (Italia) salmonellak hiltegietatik datozen txerri-kanaletan duen prebalentziari buruzko ikerketa egin du, eta EFSA aldizkarian argitaratu berri du. Azterketak eredu estokastiko bat argitaratu du txerri-kanaletako Salmonella spp.-ren arriskua ebaluatzeko. Ikerketaren arabera, % 8,1eko probabilitatea dago txerri-kanaletako salmonellaren prebalentziak legeriaren higiene-irizpideak gainditzeko. Eredu hau garatzeko, guztira 757 lagin jaso dira, eta Salmonella spp.-ren prebalentzia % 2,6koa dela kalkulatu da. Gainera, Salmonellaren prebalentzia eragin dezaketen irizpide batzuen eragina ere ebaluatu da, hala nola etxaldetik hiltegirako distantzia (batez besteko distantzia 200,92 km da) edo kanalen pisua (batez besteko pisua 127,97 kg da). Ereduak erakusten du txerri-kanaletako Salmonella spp.-ren prebalentziak gora egiten duela etxaldetik ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Bisfenol A eta haren potentzial obesogenikoa haurrengan

EFSAk Granadako Unibertsitateko Nutrizio eta Bromatologia Institutuan egindako EU FORA programaren jardueren txostena argitaratu du. Programaren xedea izan zen Bisfenol A (BPA) eta haren analogoak izan ditzaketen hainbat elikagai aztertzea, baita horiek alderatzea haur gazteen erakusketa-datuekin, teknika ez inbaditzaileen bidez. Mundu osoan gora egin du haurren obesitateak, eta hori kezkagarria izan da azken hamarkadetan Dietaz gain, obesitatea eragin dezaketen ingurumen-faktoreak daude, eta hainbat osagai obesogeniko (nahasmendu endokrinoko balizko propietateak dituzten ingurumen-substantzia kimikoak, obesitatearekin lotutakoak) geroz eta kezkagarriagoak dira. Alde horretatik, susmoa da BPA eta haren analogoek propietate obesogenikoak dituztela. Txostenak dio BPA maila handia dutela aztertutako pertsonek jandako elikagaiek. Bestalde, frogatzen du osagai horiek ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Ebaluazioa: Anisakis arriskua arrainaren kontsumoaren bidez

EFSA EU-FORA programaren testuinguruan (Elikagaien arriskuak ebaluatzeko beken Europako programa), Portugalgo Itsasoko eta Ingurumeneko Ikerketa Zentroak (CIIMAR) “Seguridad alimentaria del pescado y zoonosis: consumo de pescado y evaluación y percepción del riesgo microbiológico desde el pescador hasta el consumidor final" azterlana egin du, eta ondorioztatu du Europako legatzean dauden Anisakisaren larben prebalentzia altua dela-eta, kontsumitzaileek kontzientzia handiagoa izan behar dutela parasito horri buruz eta osasun publikorako dakartzan arriskuei buruz. Informazioa biltzea, portugaldarrei honako gai hauei buruz egindako inkesten bidez: arrainaren kontsumo orokorra, arrain gordinaren kontsumoa, arriskuaren pertzepzioa, Anisakis spp-k kutsatutako arrainaren aurrean kontsumitzaileek duten jarrera, eta infekzioak saihesteko metodoen gaineko ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Hegazti-gripearen bi foku aitortu dira Euskadin

H5N1 HGOP hauteman da Gipuzkoan aurkitutako bi sai arreetan Bi kasu isolatu dira, gaixotasuna garraiatzeko gaitasun handirik ez duen espezie batean Gipuzkoako Foru Aldundiko Basozainek bildutako putreak maiatzaren hasieran aurkitu zituzten Azpeitia eta Beasain udalerrien artean, eta maiatzaren 14an Aiako Harrian (Irun), hurrenez hurren. Aurkikuntza hori hegaztien migrazio-aldian egiten den zaintzari esker egin da, Europa osoan fokuak agertu izanaren ondorioz. 2022ko maiatzaren 16ean, HGOPren 4.669 kasu aitortu dira Europako 36 herrialdetan, batez ere H5N1 anduia. Kasu horietako 2.207 etxeko hegaztienak izan dira, 2.373 hegazti basatienak eta 89 gatibu dauden hegaztienak. Abereen osasunaren arloko osasun-agintariek, Euskadiko hegazti-sektorearekin batera, honako neurri hauek hartzea adostu dute: Animalien ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

RASFF alerta-sarearen laburpena (pentsuak), 2022ko lehenengo lauhilekoa

2022ko lehenengo lauhilekoan animalien elikagaiei buruzko 80 jakinarazpen egon dira. Horietatik 16 alertak izan dira, 58 informazio-jakinarazpenak eta 6 mugan egin diren ukapenak. Egindako kontrol motari dagokionez, 35 jakinarazpen kontrol ofizialek egin dituzte, pentsuen ekoizpen-kateko zenbait esparrutan; 29, enpresako autokontroletan detektatu dira; 7, mugako ikuskapen-postuetan (MIP); 5, kontsumitzaileen kexen ondorioz hauteman dira eta 4, zaintza-programen ondorioz. Produktuen arabera, lehengaiei dagozkie jasotako jakinarazpenen % 64, etxeko animalientzako pentsuei eta produktuei % 25, pentsu konposatuei % 6 eta gehigarri eta aurre-nahasketei % 5. Jakinarazpenetan zerikusia izan duten produktuei dagokienez, honako lehengai hauek nabarmendu dira: soja-produktuak (8), koltza-irina/-opilak (6) eta ekilore-irinak/-haziak (4). ...

Elika Animalien Elikadura

Irakurri gehiago

RASFF – ELIKAGAIAK: 2022ko lehenengo lauhilekoaren laburpena

  2022ko lehenengo lauhilekoan elikagaiei buruzko 1368 jakinarazpen izan dira. Horietatik 374 alertak izan dira (%27,5), 420 informazio-jakinarazpenak (%30,5) eta 574 mugan egin diren ukapenak (%42).   Gehien jakinarazi diren kutsadurak:   Klorpirifos hondakina zitrikoetan (laranja, limoi, mandarina eta pomeloetan) Elikagai-osagarrietan debekatutako substantziak Etiketan deklaratu gabeko alergenoak Etileno oxidoa elikagaien gehigarrietan eta aditiboetan Aflatoxinak kakahuetetan Salmonela enteritidis  eta salmonela oilaskoan Salmonela piper beltzan     Jakinarazpen gehien sortarazi dituzten herrialdeak:   1.       Turkia 2.       India 3.       Polonia 4.       Frantzia 5.       Holanda ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Akrilamidaren kartzinogenizitatearen ebaluazioa

EFSAk akrilamidaren kartzinogenizitatea ebaluatu du dietaren bidez, ondorio genotoxikoak eta ez genotoxikoak sartuz. Horretarako, argitalpen nabarmenetan adierazitako ebidentzia zientifikoa errebisatu da hemen: evaluación realizada por el Panel CONTAM en 2015 sobre acrilamida en alimentos. Ondorioek 2015eko iritzia berresten dutenez, EFSAren iritziz ez dago eguneratu beharrik. Zenbait azterlan berrik emaitza positiboak lortu dituzte akrilamidaren eta honen metabolito aktiboen (glizidamidaren) propietate klastogenikoei eta mutagenikoei buruz. Datuen arabera, glizidamida sistematikoki dago akrilamidaren esposizio dietetiko ertainak dituzten pertsonetan. Gainera, akrilamidarekin tratatutako saguen mutazioen profila eta kontroleko saguena ez dira berdinak funtsean. Genotoxikotasunaz gain, DNAren oxidazio sekundarioaren ebidentzia dago oxigenoaren espezie erreaktiboak sortzearen bidez eta neurotoxikotasunean garrantzitsuak ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago