Elikagaietatik eta ez elikagaietatik datorren kobrea ahoratzearen ebaluazioa

EFSAk iturri guztietatik (elikagaietatik eta ez elikagaietatik) datorren kobrearekiko giza esposizioa ebaluatu du, eta ondorioztatu du ingestio horrek ez dakarrela osasun-arazorik herritarrentzat. Hala ere, EFSAren Batzorde Zientifikoak Eguneko Ingesta Onargarriaren (IDA) balio berri bat ezarri du Europako herritarrentzat: 0,07 g/kg-ko gorputz‑pisua/eguneko.

Presentzia elikakatean

Kobrea funtsezko mikronutrientea da izaki bizidun guztientzat, baita pertsonentzat ere; hala ere, dietan gehiegi edo gutxiegi kontsumitzeak osasun-arazoak eragin ditzake.

Modu naturalean agertzen da elikagai askotan, eta elikakatean honako hauen bitartez sartzen da: pestizida organiko eta konbentzionalak, pentsuetarako eta elikagaietarako gehigarriak, eta elikagai aberastuetan eta elikadura-osagarrietako osagai gisa.

Toxikotasuna

Denboran zehar kobre gehiegi hartzea toxikoa izan daiteke, eta, batez ere, gibelari eragiten dio.

Kobrearen gibeleko toxikotasunari eta horrekin lotutako beste toxikotasun batzuei (hala nola neurotoxikotasuna, Alzheimerra, genotoxikotasuna eta kartzinogenizitatea) buruzko probak berrikusi ondoren, lortutako emaitzen arabera, xurgapena murriztea eta hepatobiloen iraizpena dakar. Eskuragarri dauden proba guztien arabera, gero eta esposizio handiagoetan, kobrea metalotioneinaren (MT) gibeleko “biltegiratze-gordailuan” gordetzen da, eta bertan zinkaren eta kobrearen homeostasia elkartzen dira.

Hala ere, haurren hazkunde-premia handia dela eta, litekeena da atxikitako kobrea organismo osoan barreiatzea, toki zehatz batean gordeta egon beharrean.

Beraz, kobrearen gibeleko atxikipenaren eta haren toxikotasunaren arteko erlazio kuantitatiboa oraindik ez dago zehaztuta, eta ziurgabetasun gehigarria da hori.

Kobre-arriskuaren aurreko ebaluazioetan, 10 mg/eguneko NOAEL bat (behatutako ondorio kaltegarririk gabeko maila) identifikatu zen, hau da, 0,15 mg/kg gp/eguneko, 70 kg-ko gorputz‑pisua kontuan hartuta. EFSAren Batzorde Zientifikoak, behin gibeleko toxikotasunari buruzko azken datuak aztertuta, ondorioztatu du jada ezin dela NOAELtzat hartu, eta, beraz, ingestioaren balioa eguneko 5 mg-ra jaisten da, kobrea atxikitzea eta ondorio kaltegarriak eragitea gertagaitza izan dadin (% 1-5 probabilitatea).

Esposizioa

Lehen aldiz, iturri dietetiko eta ez-dietetiko guztietatik datorren kobrearekiko esposizioa kalkulatu da, eta ikusi da elikagaietan eta elikagai-osagaietan kobrearen maila naturalak, kobrezko tresnen eta hodien epe luzerako erabilera gehituta, konposatu horren ingestio-maiztasuna nabarmen handitzen dutela. Bestalde, pestiziden, elikagai eta pentsuetarako gehigarrien edo ongarrien ekarpena hutsala da.

Gainera, bularreko haurrentzako prestakinek eta jarraipen‑prestakinek asko laguntzen dute kobrearekiko esposizio dietetikoan bularreko haurren eta haur txikien artean. Hala ere, ez da espero kobrearekiko esposizioak haurengan ondorio kaltegarririk izango duenik, hazteko mantenugaien premia handiagoak dituztelako.

Era berean, ondorioztatu zen kobrearekiko dietaren bidezko esposizioaren kalkuluak, azpipopulazio espezifikoetarako (adibidez, kobrez tratatutako laboreen, elikagai aberastuen edo kobrea duten elikagai-gehigarrien ohiko kontsumitzaileak, edo kobrezko sukaldeko tresnak erabiltzen dituztenak), helduentzako zenbatetsitako esposizioa baino handiagoak izan daitezkeela.

IDA

EFSAk IDA- Eguneko Ingesta Onargarri bat ezarri du (maila segurua), 0,07 g/kg-ko gorputz-pisua/eguneko helduentzat, hau da 5 mg/eguneko 70 kg-ko pertsona batentzat.

Giza kontsumorako uraren A bisfenolaren eta PFASen mugak

2026ko urtarrilaren 12an, 2020/2184 (EB) Zuzentarauaren I. eranskinean uraren kalitatea ebaluatzeko ezarritako balio parametriko batzuk indarrean sartu ziren. Berrikuntza gisa, A bisfenola eta PFASak daude, besteak beste….

Elikagai berri baten susmoa dagoenerako protokoloa

AESANek “Elikagai berri baten presentziagatiko susmoaren aurreko protokoloa” izeneko orientazio-dokumentua argitaratu du, 2026/03/18an Batzorde Instituzionalean onartua. Dokumentuak argitzen du nola jokatu behar den elikagai berri baten susmoaren aurrean, operadoreak berak…

562/2025 Errege Dekretuaren arabera bigarren peritu-irizpena eskatzeko eredua

| Iturria: AESAN | Kontrol ofizialak eta arlo horretako beste jarduera ofizial batzuk antolatzeko eta gauzatzeko arau-esparru berriak, uztailaren 1eko 562/2025 Errege Dekretuak, funtsezko aldaketa dakar eta kontrol ofizialeko zerbitzuak modernizatzea elikadura-kate osoan. 562/2025 Errege…

Cookiak doitu/Gestión de Cookies

Cookieak gure webgunearen erabilgarritasuna eta prozesuak hobetzeko edo gaitzeko erabiltzen dira. Cookieak desgaitu edo ezabatzen badira, gerta daiteke erabiltzaileek webgunearen aukerak ezin erabiltzea, edo webgunean diseinatu ez den moduan funtzionatu dezake arakatzaileak.

Gehiago jakin nahi izanez gero, gure Pribatasun politika irakurri.

Esta web utiliza cookies para que podamos ofrecerte la mejor experiencia de usuario posible. La información de las cookies se almacena en tu navegador y realiza funciones tales como reconocerte cuando vuelves a nuestra web o ayudar a nuestro equipo a comprender qué secciones de la web encuentras más interesantes y útiles.

Si quieres saber más lee nuestra Política de privacidad