Berriak

Klima-aldaketa, Elikagaien eta Pentsuen Segurtasunerako arrisku emergenteen sustatzailea

Klima-aldaketa gaur egungo arrisku emergenteen eragile garrantzitsuenetako bat da. Ikerketa eta txosten prospektibo askok aztertu egiten dute klima-aldaketak elikagaien segurtasunean gaur egun duen eragina, baina segurtasunerako etorkizuneko erronkak ez dira sakon ikertzen ari, eta horiei aurrea hartu behar zaie. Txosten berri honetan, CLEFSA proiektuaren emaitzak («El cambio climático como factor impulsor de los Riesgos Emergentes para la Seguridad de Alimentos y Piensos, las plantas, la salud animal y la calidad nutricional») jasotzen dira. Txostenak, halaber, klima-aldaketak Elikagaien Segurtasunarekin lotutako hainbat gaitan izan ditzakeen eraginen karakterizazioa barne hartzen du. CLEFSA proiektuak aukera hauek aztertu ditu:  klima-aldaketak, arrisku emergente askoren eragile gisa, faboratutako hainbat agertoki erabiltzea, eta epe luzera ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Higiene-arau errazagoak txikizkako merkatari txikientzat eta elikagaiak dohaintzan emateko

Europako Batzordeak jarraibide berriak argitaratu ditu. Jarraibide horiek orientabidea ematen dute elikagaien segurtasuna kudeatzeko sistemei buruz, elikagaien txikizkako salmenta-jardueretarako, elikagaiak dohaintzan ematea barne. Ekimen horren xedea da enpresa txikiei (bestak beste, harategiak, okindegiak, janari-dendak eta izozki-dendak) laguntza ematea elikagaien ekoizpen segurua bermatzeko EBren arauak ezartze aldera.   Gidak arau horiek ezartzeko modu erraz bat proposatzen du. Azpimarratu egiten du garrantzitsuak direla higiene-praktika egokiak, horiek nahikoak izan baitaitezke txikizkako denda txikietan. Halatan, lagundu egingo zaie Arriskuen eta Kontrolgune Kritikoen Analisian (APPCC)oinarritutako prozeduren(nahiko zailak)eragileei. Elikagaien segurtasunak bermatuta jarraitzen du jarraibide horietan. Batik bat, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzaren bi zientzia-iritzitan oinarritzen dira.   Elikagaiak dohaintzan emateko EBren ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Eztiaren etiketa: berrikuntzak jatorriaren adierazpenean

2020ko ekainaren 22an argitaratu da 523/2020 Errege Dekretua, zeinak aldarazi egiten duen eztiaren kalitate-araua onesten duen 1049/2003 Errege Dekretua Gaur egun, 1049/2003 Errege Dekretuak (2001/110/CE Zuzentarauaren transposizioa) xedatzen du eztiaren etiketan aipatu egin behar dela eztia zein herrialdetan jaso den. Eztia estatu kide batekoa baino gehiagokoa edo hirugarren herrialde batekoa bada, honako hauek jarri ahalko dira, dagokionaren arabera: «EBko eztien nahasketa», «EBkoak ez diren eztien nahasketa» edo «EBkoak eta EBkoak ez diren eztien nahasketa». Estatu kide batzuek zuzentarauaren transposizioa egin zutenean erabaki zuten ez baimentzea jatorrizko herrialdeak aipatu beharrean EBri eta beste herrialde batzuei buruzko aipamenak egitea. Hala ere, irizpideak aldatu dituzte, ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Sodio eta aluminio silikatoa (E-554) eta potasio eta aluminio silikatoa (E-555) berriro ebaluatzea

Elikagai Gehigarrien Taldeak iritzi zientifiko bat argitaratu du, eta bertan berriro ebaluatu du sodio eta aluminio silikatoa (E-554) eta potasio eta aluminio silikatoa (E-555) elikagai-gehigarri gisa erabiltzearen segurtasuna. Elikadurarako Batzorde Zientifikoak asteko ingestio toleragarri hau ezarri zuen, behin-behinean, elikagai-gehigarri horientzat (eta aluminioa duten beste gehigarri batzuentzat): 7 mg/gorputzeko pisuaren kg.   2008an, EFSAk asteko ingestio toleragarri hau ezarri zuen: 1 mg aluminio/gorputzeko pisuaren kg. Frogatuta geratu zen, arratoien kasuan, sodio eta aluminio silikatoa maila mugatuan xurgatzen zela (0,12; ± % 0,011). Hori horrela, taldeak pentsatu zuen potasio eta aluminio silikatoa sodio eta aluminio silikatoaren antzera xurgatuko zela eta antzera egongo zela eskuragarri.   Ez da ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Txostena: fitosanitarioei buruzko legediaren egoera

Europako Batzordeak txosten bat idatzi du Europako Parlamentuarentzat eta Kontseiluarentzat. Horren bidez, ebaluatu egiten da produktu fiotosanitarioen merkaturatzeari eta plagiziden hondakinen gehieneko mugei (HGM) buruzko legediaren (1107/2009 (EE) Araudia eta 396/2005 (EE) Araudia hurrenez hurren) egoera. Txostenak honako epe hau hartzen du: araudi horiek indarrean jarri zirenetik 2018 urtearen amaierara arte. Xedea da aztertzea ea egokiak diren euren helbururako eta ea euren helburuak lortzen dituzten EBko legedia zaildu gabe, beharrezkoak ez diren kargak baztertuta. Gizarteak gero eta kontzientzia handiagoa du nekazaritzako ekoizpen-sistemen jasangarritasunari buruz, eta horrek Europako politikak kontsumitzaileen osasuna bermatzea ekarri du. Politika horiek, gaur egun, zorrotzenak dira mundu mailan, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

ERANET Blue-Bio deialdia

ERANET Cofund Blue-Bio-k deialdi bat egin du bioekonomia urdinaren hornidura‑sistemetarako. Deialdiaren aurrekontua 11 milioi eurokoa da. Deialdiaren xedea da baliabide biologikoen logistika, kontserbazioa eta garraioa –uztatik hasi (jasotzea edo ekoiztea) eta prozesatu arte– errazten duten proiektuak finantzatzea, trazabilitatea, elikagaien segurtasuna, jasangarritasuna eta merkaturako produktu bihurtzeko baliabideen kantitate nahikoa bermatzeko. Deialdiak barne hartzen ditu, halaber, lehen mailako ekoizleak, balio-katean aurrera egin ahala baliabide biologikoei eragiten dieten alderdiei dagokienez. Honako 12 herrialde kide hauek funtsak bideratuko dituzte proiektuetara: Belgika, Kroazia, Danimarka, Estonia, Grezia, Islandia, Irlanda, Letonia, Malta, Norvegia, Errumania eta Espainia. Hortaz, eskatzaileek herrialde horietakoak izan behar dute. Horiez gain, kide gehiagok parte hartu ahalko ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

FAO/OMEk eginiko ziguatoxinen arriskuaren ebaluazioa

FAO eta OMEk baterako txostena argitaratu dute, ziguaterak eragindako intoxikazioari buruz adituek 2018ko azaroaren 19tik 23ra Erroman bilera egin ostean. Txostenak orain arte ezagutzen diren ziguatoxinen arriskuen ebaluazioa barne hartzen du eta, zehazki, arriskua identifikatu eta esposizioa ebaluatzen da bertan. Halaber, txostenean, toxina horien banaketa geografikoa, kideak eta horiek detektatzeko metodoak bildu dira. Txostena egiteko orduan, EuroCigua proiektuko adituek parte hartu dute, koordinatzailea AESAN izan da eta, besteak beste, EFSAk finantzatu du. 6 estatu kideetako 14 erakunde aritu dira lanean, eta helburua da Europan ziguaterak duen arriskuaren ezaugarriak identifikatzea. 2015. urtean, FAOk erakundeen arteko bilera antolatu zuen ziguaterak sortutako intoxikazioa aztertzeko, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Nutrizio-profilen eta espezie botanikoei buruzko aitorpenen inguruan eginiko dokumentua argitaratu da

Argitaratu berri da 1924/2006 Erregelamenduaren (EE) ebaluazioari buruzko Batzordeko zerbitzuen Lan Dokumentua, elikagaien osagarri osasungarriak eta nutrizionalak aitortzeari buruzkoa, landareetan eta horien prestakinetan oinarritutako ezaugarri osasungarrien eta nutrizio-profilen aitorpenei lotuta, horiek elikagaietan erabiltzeko araudi orokorraren esparruarekin bat. Hori guztia 2015ean Batzordeak ezarritako ibilbide-orriaren arabera (ezaugarri nutrizionalen eta osasungarrien aitorpenen inguruko Europako araudiaren egokitzapenari eta eraginkortasunari buruzkoa).   Ibilbide-orri horrek ebaluazioaren helburua, edukia eta irismena definitzen ditu. Horrez gain, jorratu beharreko ebaluazio-irizpide nagusiak ezartzen ditu: Eraginkortasuna (Helburuak bete dira?) Efizientzia (Zein dira kostuak eta onurak?) Koherentzia (Politikak beste ekintza batzuk osatzen ditu edo kontraesanak daude?) Garrantzia (Ekintza hori garrantzitsua da oraindik EBn?) EBren balio gehigarria (Antzeko aldaketak ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

RIS3 Euskadi espezializazio adimentsuko euskal estrategiari buruzko prestakuntza-programa

Innobasque agentziak doako prestakuntza-programa eskainiko du, RIS3 Euskadi espezializazio adimentsuko euskal estrategiak eskaintzen dituen aukeren, laguntzen eta jardunbide onen inguruan. Prestakuntza-eskaintza hori “RIS3 estrategiaren lurralde-hedapena” izeneko ekimenaren parte da, zeinaren bidez azken bi urteetan 25 ikastaro eskaini zaizkien bitarteko agenteen 400 ordezkari baino gehiagori; azken horiek inguruko enpresa eta ETE-ei RIS3 Euskadi estrategiarekin lotutako aukerak helarazi dizkiete. Programa horren xedea da bitarteko agenteen esku jartzea ezagutzak, kontzeptuak eta tresnak, euren eragin-esparruko ETE-ei helarazteko eta RIS3 estrategiaren alorrei lotutako lankidetzako berrikuntza-proiektuak sustatzeko. Kontzeptuen, aukera-eremuen eta teknologien inguruko ezagutzak, baita RIS3 espezializazio adimentsuko estrategiaren 7 alorretako tresnak ere. Berrikuntzaren eta I+G delakoaren kontzeptuak ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Osasun-krisialdiaren eragina Euskadiko elikaduran

Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak Jarraipen Batzorde bat eratu du, elikaduraren balio-katea monitorizatu eta ezagutza sortzeko. Xedea da COVID-19aren eragina eta haren ondorioak epe motz, ertain eta luzean dimentsionatu eta balioestea, baita balio-kate hori sustatzeko neurriak antolatzeko informazioa sortzea ere.   HAZIk eta Euskadiko Elikadura Klusterrak hartzen dute parte Jarraipen Batzordean, eta lehenengo jarduketetako bat izan da osasun-krisialdiaren eraginaren diagnostikoa egitea elikakatearen zenbait mailatan. Horretarako, inkesta bat igorri zaie sektore guztietako 300 eragileri. Halaber, krisialdiko eta konfinamenduko kontsumo-joerak aztertu dira, etorkizuneko aurreikuspenak identifikatzeko.   Krisialdiak elikagaien sektorean izan duen eraginaren diagnostikoa   Inkestaren emaitzen arabera, elikakateko mailek eragin-maila ezberdina izan dute koronabirusaren pandemiak eragin ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

AESANek higiene-baldintza gehigarriak proposatu ditu zuzenean kontsumitzeko esne gordinarentzat

AESANek bere Batzorde Zientifikoari eskatu dio baloratzeko ea zuzenean azken kontsumitzaileari saltzen zaion esne gordinarekin lotutako arriskua kudeatzeko neurriak egokiak diren kontsumitzaileei babes-maila handia emateko. Era berean, eskatu du proposamenak egin ditzala elikagaien produkzioan eta merkaturatzean aplikatuko diren higiene-baldintza jakin batzuk arautu eta malgutuko dituen Errege Dekretuaren proiektuan sartzeko. Batzorde Zientifikoak arriskuaren ebaluazio-txosten bat egin du, eta bertan ondorioztatzen du esne gordinaren kontsumoari dagokionez babes-maila handia ematen zaiela kontsumitzaileei, baldin eta neurri jakin batzuk betetzen badira (batez ere, kontsumitu aurretik hoztea eta irakitea). Horrez gain, gomendatu du etiketan ohar bat jartzea, adierazteko ezarritako neurriak bete ezean, esne gordina kontsumitzea arriskutsua izan ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Klima-aldaketak elikagaien segurtasunean duen eragina

FAOk txosten bat argitaratu berri du, klima-aldaketak eta elikagaien segurtasunarekin lotutako arriskuek izan dezaketen aurreikusteko moduko erlazioa agerian jartzeko helburuarekin. Espero da klima-aldaketak eragina izatea osasun publikoan, elikagaien segurtasunean, ekonomia nazionaletan eta nazioarteko merkataritzan; horrenbestez, beharrezkoa da klima-aldaketaren erronkak berekin dakartzan ondorio gehigarriak ondo ulertzea. Dokumentu honen xedea da aurrean dugun erronka konplexua agerian jartzen laguntzea.  Txostenak hiru kapitulu ditu. Lehenengoan (sarrera), alderdi hauek daude zehaztuta: txostenaren helburuak, klima-aldaketaren egungo egoera eta etorkizunean ekar ditzakeen arriskuak, baita «elikagaien segurtasuna» kontzeptuaren bi adieren arteko interrelazioa ere. Hauek dira bi adiera horiek: elikagaien erabilgarritasuna (food security) eta elikagaien kaltegabetasuna (food safety). Lehen adierak ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Elikadura-Sistemen Panela eta Elikaduran nahiz osasunean duen eragina

Johns Hopkins unibertsitateak eta Nutrizioa Hobetzeko Aliantza Globalak (GAIN), Harvard eta Michiganeko unibertsitateen, FAOren eta Nekazaritza eta Nutrizioko Praktikaren Komunitatearen (Ag2Nut) lankidetzarekin, elikadura-sistemen panela garatu dute. Panel horrek mundu-, nazio- eta eskualde-mailako elikadura-sistemen ikuspegi osoa izatea ahalbidetzen du, baita herritarren elikaduran eta osasunean duen eragina ikustea ere.   Panelak hainbat iturritako datuak erabiltzen ditu, gehienak kode irekikoak, eta elikadura-sistemei eragiten dieten 166 adierazle biltzen ditu. Adierazle horiek oso modu bisualean ikus daitezke mapa eta grafikoetan. Tresna horrek aukera ematen du hainbat elikadura-sistematan ditugun erronka eta aukerei buruzko informazio zehatza lortzeko. Adierazle eta datu berriak eskuragarri dauden heinean, panela eguneratu egingo da. Elikadura-sistemak Panelak elikadura-sistemen ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Bioziden aplikatzaile-txartelen luzapena

Osasun Ministerioak argitaratu duen informazio-ohar baten bidez, jakinarazten da Osasun Publikoaren Batzordeak erabaki duela 2021eko uztailaren 15era arte luzatzea oraingo bioziden aplikatzaile-txartelen indarraldia. Ekainaren 25eko 830/2010 Errege Dekretuak, Tratamendu biozidak egiteko gaitzeari buruzko araudi erregulatzailea ezartzen duenak, aldi baterako neurri batzuk ezarri zituen, dekretu horren aplikaziorako; hala, oinarrizko txartelei eta txartel kualifikatuei 6 urteko indarraldia ezarri zitzaien. Horrez gain, erkidegoei aukera ematen zien indarraldi hori luzatzeko, txartelak 2016ko uztailaren 14an iraungi ondoren. 2016ko ekainaren 21eko EBAZPENAK, Osasun Publikoaren eta Adikzioen zuzendariarenak, zeinaren bidez lau urtez luzatzen baita ingurumenerako eta elikagaien industriarako tratamendu bioziden aplikatzaile txartelen indarraldia, hala oinarrizko mailan, nola maila kualifikatuan ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Kontrol ofiziala malgutzeko neurrien luzapena

Martxoaren 31n, Europako Batzordeak 2020/466 Exekuzio Erregelamendua (EB) argitaratu zuen, COVID-19ak eragindako osasun-krisian zehar nekazaritzako elikagaien katearen kontrol ofizialerako lanak errazteko asmoz.   Erregelamendu horrek aukera eman zuen elektronikoki igorritako dokumentuak erabiltzeko kontrol ofizialetarako, salbuespen gisa, eta malgutu egin zuen ofizialak ez diren eta eskumeneko agintaritzek izendatu dituzten laborategiek eginiko proben kontrola. Erregelamenduaren indarraldia bi hilabetekoa zen hasiera batean, eta ekainaren 1ean amaitu zen.   Europako Batzordeak neurri horiek aplikatzean izandako esperientzia aztertu du, eta egiaztatu du ekainaren 1etik aurrera ere zailtasunak egongo direla kontrol ofizialarekin jarraitzeko. Hori horrela, Erregelamendua aldatu egin du, 2020/714 Exekuzio Erregelamendua (EB) argitaratuta. Horren bidez, abuztuaren 1era arte luzatu ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Herritarren partaidetza Europako Itun Berdearen deialdi berrian

Europako Batzordeak kontsulta publiko  bat ireki berri du alderdi interesdunak  eta Europako herritarrak inplikatzeko Europako Itun Berdeari lotutako erronka eta gaiei forma emateko prozesuan. Proiektuen H2020 deialdi berri horren bidez indartu egingo dira Itun Berdearen testuinguruko ikerketa- eta berrikuntza-jarduerak (I+b). Kontsulta irekita egongo da ekainaren 3ra arte. Aurreikuspenen arabera, deialdia irailaren erdialdean argitaratuko da, eta aurrekontua 1.000 milioi eurokoa izango da. Deialdiaren xedea da Itun Berdearen lehentasun nagusietarako konponbideak eskaintzen dituzten proiektuak finantzatzea, eta honako hauek babestuko dira: aplikazio pilotuak, frogantza-proiektuak eta produktu berritzaileak; trantsizio berde eta digitalaren gobernantza hobe batera begirako berrikuntza; berrikuntza soziala eta balio-katearena. I+B babesteaz gain, deialdiaren bidez, halaber, sozietate ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Perkloratoen gehieneko eduki berria elikagaietan 

Perkloratoa ingurumenera iturri naturaletatik eta antropogenikoetatik askatzen den kutsatzailea da. Ura desinfektatzeko erabilitako sodio hipokloritoa (lixiba) degradatzean ere sor daiteke. Elikagaiak perkloratoz kutsatzeko iturriak izan daitezke ura, lurzorua eta ongarriak. EFSAren CONTAM taldeak ondorioztatu zuen gaur egun zenbatetsitako perkloratoaren elikagai-esposizio kronikoak kontsumitzaile handiei eragin diezaiekeela iodo gabezia arina edo moderatua duten biztanle gazteenen taldeetan. Bestalde, perkloratoarekiko esposizio akutua kezkagarria izan daiteke bularreko haurretan (amaren esneaz elikatzen direnak) eta iodo-ingestio baxuak dituzten haur txikietan. 2017an, EFSAk gizakiak perkloratoarekiko zuen esposizioa ebaluatu zuen eta txosten zientifiko bat argitaratu zuen: «Perkloratoarekiko elikagai-esposizioa Europako biztanleengan». Kontuan izanda txosten hori eta ezarritako Eguneko Ingestio Toleragarria (0,3 μg/gorputz pisuaren kg/egun), ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago