Berriak

SusAn tailerra: Animalia-ekoizpen-iraunkorraren etorkizuna imajinatzen

Animalia-ekoizpenerako Sistema Iraunkorren ERA-Net SusAn sareak tailer bat antolatuko du apirilean Erroman, eta ELIKA bertan izango da, Eusko Jaurlaritzaren Garapen Ekonomikoa eta Lehiakortasuna Sailaren ordezkari gisa. Tailerraren helburua Europako ikerlari gazteak elkartzea da, elkarrekin Europako animalia-ekoizpen iraunkorrari buruzko ikuspegi bat lantzeko.   Doktorego ondoko lehen etapan dauden Europako ikertzaileak, animalien ekoizpen iraunkorrari loturiko ikerketa-proiektu nazionaletan eta/edo nazioartekoetan parte hartzen ari direnak. Europako animalia-ekoizpen iraunkorraren onura eta erronka nagusiak definitzea. Europako animalien ekoizpena iraunkorragoa izan dadin egin litezkeen alternatibak eta bideak eztabaidatzea. Europako animalien ekoizpen iraunkorrari buruzko ikuspegi koherentea sortzea eta “Europako animalia-ekoizpen iraunkorraren narratiba” bat eraikitzea. Narratiba horri buruzko zientzia-artikulu baten oinarria ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

RASFF – ELIKAGAIAK: 2019ko bigarren lauhilekoaren laburpen txostena

2019ko hirugarren lauhilekoan animalien elikagaiei buruzko 1127 jakinarazpen izan dira. Horietatik 381 alertak izan dira (%33), 376 informazio-jakinarazpenak (%32) eta 403 mugan egin diren ukapenak (%35).   Gehien jakinarazi diren kutsadurak:   Debekatutako sustantziak elikagaien osagarrietan Etiketan adierazi gabeko alergenoak Salmonela oilaskoan Aflatoxinak kakahueteetan Salmonela sesamoan Fitosanitarioen hondakinak barazkietan   Jakinarazpen gehien sortarazi dituzten herrialdeak:   1.       Turkia 2.       Polonia 3.       EEBB 4.       Espainia 5.       Txina     RASFF – ELIKAGAIAK: 2019ko hirugarren lauhilekoaren laburpen txostena ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Animalien ongizatea kunikulturan: hazkuntza, nahasmendua eta hilketa

EFSAk hiru zientzia-iritzi argitaratu ditu kunikulturako animalien ongizateari buruz. Iritzi horiek, gaian adituak diren zenbait pertsonaren ustean oinarrituta, agerian uzten dute beharrezkoa dela animalia horiek EB osoan duten ongizateari buruzko datuak biltzea. Halaber, EFSAk proposatzen du ohiko kaiolak zabaltzea eta horien egitura hobetzea, ongizate-estandarrak areagotzeko. Adituek osasunarekin eta portaerarekin lotutako zenbait alderdi aztertu zituzten animalien ongizatea ebaluatzeko, besteak beste: mugitzeko mugak, atseden hartzeko arazoak, luzaroan irauten duen egarria edo gosea, estres termikoa eta azaleko gaitzak. EBko untxi-hazkuntzaren zatirik handiena bost estatu kide hauetan egiten da: Frantzia, Hungaria, Italia, Portugal eta Espainia (abeltzaintza-jardunbideak asko aldatzen dira herrialdeen artean, baita herrialdeen barruan ere). Aldakortasun hori ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Kontsumitzaileak etiketen aurrean: konfiantza-klimaren barometroa

Konfiantza-klimaren barometroa estatistika ofizial bat da. Hori egiteko, nekazaritzako elikagaien kateko eragile guztiak (ekoizleak, elikadura-industriak, handizkako merkatariak, banatzaileak eta kontsumitzaileak) elkarrizketatzen dira hiru hilez behin, eta herritarrentzat interesgarriak diren gaiei buruzko galderak egiten zaizkie, betiere elikaduraren inguruan. 2019ko hirugarren hiruhilekoan, elikagaien etiketei buruzko galderak egin zitzaizkien elkarrizketatuei. Hauek dira elkarrizketen emaitzetatik ateratako ondorio nagusiak: Elkarrizketatutako hamar pertsonatik zazpik esan duten etiketa irakurtzen dutela; 55 urtetik gorakoak dira etiketak gutxien begiratzen dituztenak. 25 eta 39 urte bitarteko elkarrizketatuek dakite ondoen informazio jakin batzuek nahitaez agertu behar dutela, eta beste informazio batzuk borondatezkoak direla. Inkestatutako pertsonen % 70ek kontsumo lehenetsiaren datei begiratzen diete; gehienentzat, hori ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Haurrentzako zerealak kontsumitzearen arriskuak eta onurak

EFSAk RiskBenefit4EU proiektuaren ondorioak argitaratu ditu. Proiektu horren bidez, esparru harmonizatu bat garatu du, xede honekin: elikagaien kontsumoari loturiko arriskuak eta onurak ebaluatzeko EBk duen gaitasuna indartzea, toxikologia, mikrobiologia eta nutrizioa kontuan hartuta. Proiektu horren esparruan, lankidetza-metodo bat aplikatu da, elikagaien arriskuak/onurak ebaluatzeko eta hainbat diziplinatako adituen arteko kooperazioaren erronkari aurre egiteko gai den talde berri bat prestatze aldera. Garatutako estrategia baliozkotzeko, zerealak oinarri dituzten produktuen kontsumoak haurrengan eragiten dituen arriskuak/onurak aztertzen dituen ikerketa bati aplikatu zaio. Zehazki, produktu horietan aflatoxinak, Bacillus cereus, sodioa eta azukre askeak egotearen banakako arriskuak eta zuntz-ekarpenak dakartzan onurak aztertu zituzten, baita horrek osasunean duen eragina kuantifikatu ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

EFSAk hegazti-gripearen eta entzefalopatia espongiforme transmitigarrien kasuak berraztertu ditu

EFSAk txosten bat egin du, zeinetan 2019ko abuztu eta azaro bitarteko hegazti-gripearen kasuak berraztertu dituen. Aldi horretan, Europan ez zen oso patogenoa den hegazti-gripearen (IAAP) agerraldirik jakinarazi hegaztietan eta Asian eta Afrikan aurreko aldietan baino gutxiago erregistratu ziren. Nolanahi ere, azken hilabeteetan agerraldien kopurua murriztu den arren, EFSAk azpimarratu du oso garrantzitsua dela alerta-maila altua eta biosergurtasun-maila altua mantentzea hegazti-establezimenduetan. Hegazti basatiei dagokienez, ez da mundu osoan eta aztertutako aldian zehar IAAPrik hauteman horietan. Gaur egun, hegazti basatien IAAPa Europako hegazti-establezimenduetan sartzeko arriskua baxutzat jotzen da; hala ere, gogorarazten da zaintza pasiboko jarduerak mantendu behar direla. Arretaren erdigunean egon behar dute ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Europako Itun Berdea: “baserritik mahaira” estrategia berria

Europako Batzordeak Europako Itun Berdea aurkeztu du, EBko ekonomia jasangarria izatea lortzeko bide-orria, klima eta ingurumenaren arloko erronkak aukera bihurtuz jarduketa-esparru guztietan, eta trantsizioa guztiontzako bidezkoa eta integratzailea eginez. Europako Itun Berdeak ekonomiaren sektore guztiak barne hartzen ditu, bereziki garraiokoak, energiakoak, nekazaritzakoak, eraikinenak eta industrienak; siderurgia, zementua, IKTak, ehungintza eta produktu kimikoak, adibidez. Nekazaritzaren sektorean, eta «baserritik mahaira» estrategiaren bidez, Europako Batzordeak estatu kideekin eta interesdunekin lan egingo du helburu hauek lortzeko: Europako nekazaritza eta itsas sektorean lan egiten duten guztientzat trantsizioa bidezkoa eta ekitatiboa izatea bermatzea. Pestizida kimikoen, ongarrien eta antibiotikoen erabilera, arriskua eta mendekotasuna nabarmenki murriztea. Nekazaritza- eta arrantza-teknika berritzaileak ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Elikagaien Arriskuen Ebaluazioari buruzko prestakuntzaren deialdia

EFSAK izena emateko epea ireki du 2020/2021 ziklorako Elikagaien Arriskuen Ebaluazioan prestakuntza emateko Europako Beka Programaren (EU-FORA Fellowship) hautagaien deialdirako. Aurten, hautagaien kopurua handitu da, 15etik 22ra. Programa hori ezinbestekoa da elikagaien arriskuaren ebaluazioari buruzko ezagutza eta gaitasuna Europako Erkidego osoan sendotzeko. EU-FORA EB eta EFTAko gazte zientzialarientzako aukera paregabea da; izan ere, beren ezagutzak eta esperientzia praktikoa handitzeko aukera eskaintzen die Elikagaien Segurtasunaren arriskuen ebaluazioaren arloan. Programaren ardatza arrisku kimiko eta mikrobiologikoen ebaluazioa da, eta esparru hauetako profesionalei zuzentzen zaie: biologia molekularra, biologia, mikrobiologia, albaitaritza / giza medikuntza, agronomia / nekazaritza zientziak, biokimika, kimika, ingurumen-zientziak, elikagaien teknologia eta toxikologia. 12 hilabetean zehar, hautatuek ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Goma arabigoaren (E 414) erabilera 16 aste baino gutxiagoko bularreko haurrentzako elikagaietan

EFSA 2009ko urtarrilaren 20a baino lehen Batasunean baimenduta zeuden elikagai-gehigarrien segurtasuna berrebaluatzen ari da, eta horien segurtasunari buruzko irizpen zientifiko berriak ematen.   Goma arabigoa (E 414) 2017an berrebaluatu zuen elikagai-gehigarrien panelak. Berrebaluazio horretan, EFSAk adierazi zuen kezkatuta zegoela gomendioak ematen zituzten iritzi zientifiko batzuetan eta datuetan ikusitako hutsuneengatik; izan ere, hutsune horiek direla eta, panelak ezin izan du atera berrebaluazioren alderdi batzuei buruzko ondoriorik.   Hori dela eta, panelari eskatu zitzaion goma arabigoaren (E 414) kalterik eza berrebalua zezala 16 astetik beherako bularreko haurren azpibiztanlerian, elikagaien kategoria hauetan: 13.1.1 (Haurrentzako formulak) eta 13.1. 5.1 (bularreko haurrentzat helburu mediko bereziak dituzten elikagai dietetikoak eta ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Hainbat jarduera antolatu dira Euskadin, Elikagaien xahuketaren aurkako astearen harira

Joan den astean, abenduaren 9tik 15era, egin zen Elikagaien xahuketaren aurkako lehen astea Euskadin. Xahuketaren aurkako plataformak sustatu zuen, eta plataforma hori Elika Fundazioak dinamizatzen du. Kanpainaren helburu nagusia herritarren kontzientzia piztea izan da, elikagaien xahuketa gizarteari, inguruneari eta ekonomiari eragiten dien arazo larri bihurtu delako eta herritar guztien inplikazioarekin bakarrik gaindi daitekeelako. Helburu horrekin, kanpainaren xede espezifikoa izan da Euskadiko ahal beste udal astearekin eta plataformarekin bat egitera erakartzea eta animatzea, aste horretan jardueraren bat antolatuz. Aipatu behar da Eusko Jaurlaritzak sustatutako Ekintza Planaren esparruan kokatuta dagoela kanpaina hau, eta hasiera-hasieratik izan duela Eudelen (Euskadiko Udalen Elkartea) eta Udalsarea 21en (udalerri jasangarrien ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Elikagaien dohaintzarako Higiene Jardunbide Egokien Gida

Agència Catalana de Seguretat Alimentària (ACSA) agentziak argitaratutako gida horren helburua da tresna gisa balio izatea kontsumitzeko moduan dauden elikagaien soberakinak, merkaturatuko ez direnak eta dohaintzan emango direnak, hartzaileei ahalik eta baldintza onenetan iristeko. Elikagaiak aprobetxatzea garapen jasangarrirako 2030 agendaren helburuetako bat da. Beste helburu batzuk dira gosea desagerraraztea eta elikaduraren eskuragarritasuna bermatzea Gida horretan, besteak beste, alderdi hauei buruzko atalak jasotzen dira: Kontsumo-datak: Biztanleriaren ehuneko handi batek ez du ondo ulertzen ontzietan datozen daten esanahia. Hori dela eta, gaiaren inguruko zalantza batzuk argitu nahi dira. Dohaintza-emaileak: Atal hori elikagaiak dohaintzan ematen dituzten elikadura-enpresei zuzentzen zaie. Enpresa horiek higiene jardunbide egokiak aplikatu ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Berriz ebaluatu da elikagaien kontaktuan dauden material plastikoetako ftalatoen segurtasuna

Europako Batzordeak, azken zientzia-argitalpenen harira, EFSAri (elikagaiekin kontaktuan dauden Materialen Panelari) eskatu zion eguneratu zitzala 2005eko arrisku-ebaluazioak, zehazki, gainbegiratzeko honako ftalato hauen maila seguruak eta haiekiko gaur egungo dieta-esposizioa, osasun publikorako kezkagarriak balira ere (guztiak daude baimenduta elikagaien kontaktuan dauden material plastikoetan erabiltzeko):   di-butilftalatoa (DBPa) butil-bencil-ftalatoa (BBPa) bis (2-etilhexil) ftalato (DEHPa) di-isononilftalatoa (DINP)a di-isodecilftalatoa (DIDPa)   Ftalatoak produktu kimikoak dira, hainbat produktu industrialetan eta kontsumorako produktutan erabiltzen diren plastikoak biguntzeko erabiltzen direnak, elikagaiekin kontaktuan dauden material plastikoak barne, besteak beste PVCa.   Dieta-esposizioaren balioespenak lortzeko honako datu hauek konbinatu ziren: literaturako gertaera-datuak eta EFSAren datu-base integraleko kontsumo-datuak. Esposiziorik altuena DINPekikoa izan zen. Datu toxikologikoen ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

2018an Europako zoonosiari buruzko One Health txostena

Txosten honek EFSAk nahitaez aitortu beharreko zortzi zoonosi kasuei buruz jakinarazitako datuak biltzen ditu, baita hain arruntak ez diren baina jarraipena egin behar zaien beste gaixotasun batzuei buruz ere (adib.: Mendebaldeko Niloko birusa). 2018an, gizakietan gehien izandako bi zoonosiak gaixotasun gastrointestinalak izan ziren: campylobakteriosia (246.571 kasu) eta salmonellosia (91.857). 2013ra arte, gizakietan baieztatutako campylobakteriosiaren kasuen kopurua handitu egin zen, salmonellosienak jaitsi egin ziren bitartean; nolanahi ere, 2014-2018 aldian, bi gaixotasunen kopurua egonkortu egin da. Ez da aldaketarik izan Salmonella enteritidis bakteriak eragindako giza salmonellosien kasuen kopuruan, eta EBn elikagaiek eragiten dituzte bost intoxikazio kasuetatik bat. 2018an, 16 estatu kidek etxeko hegaztietan Salmonella murrizteko helburu ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Europako Batzordeak jardunbide enologikoen Kodea argitaratu du

Europako Batzordeak duela gutxi argitaratu du “Batzordearen 2019/934 (EB) Araudi Eskuordetuaren  3. artikuluko 2. atalean aipatzen zen OIVren jardunbide enologikoen Kodeko artxiboen zerrenda eta deskribapena”. 2019ko ekainean ardo-ekoizpeneko jardunbideak sinplifikatzeko eta argitzeko arau berriak argitaratu ostean, EEk arau horietan aipatutako agiriak argitaratu ditu, Mahastiaren eta Ardoaren Nazioarteko Erakundearen jardunbide enologikoen Kodeko fitxen bidez. Horietan deskribatzen dira 2019/934 (EB) Araudi Eskuordetuak baimendutako prozedura enologikoak (I. eranskineko 1 taula) eta konposatu enologikoak (I. eranskineko 2 taula). Artxibo horiek ulermena eta irakurketa errazteko aurkezten dira, ardo-ekoizleek erraz antzeman ditzaten zein diren EBn baimendutako jardunbideak eta horiekin lotutako baldintzak. Honako hauek definitzen dira: jardunbide enologikoak, xedeak, erabilera-baldintzak ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

IRAC eguneratzea intsektiziden eta akariziden ekintza-moten sailkapenean

IRACek (Insecticide Resistance Action Committee) duela gutxi eguneratu du intsektiziden eta akariziden ekintza-moten sailkapena, eta berritasun nagusia da bio-intsektizidak sartu dituela. 2019ko ekaineko 9.3 bertsioan honako hauek sartu dira: agente bakterianoak, landareen eta landare-olioen findu gabeko aterakinak, agente fungikoak, disruptore mekaniko ez-espezifikoak, peptidoak eta agente biralak. Agente bakteriano intsektizidak, aterakinak eta olio gordinak, agente fungikoak, disruptore mekanikoak, peptidoak eta MdAren birus ezezaguna honako talde hauetan sailkatzen dira, hurrenez hurren: UNB, UNE, UNF, UNM, UNP eta UNV. Gainera, hiru talde berri gehitu dira: 30 taldea: talde hau GABAk aktibatutako kloruro-kanalean (2 taldearena ez den beste gune batean) elkarri eragiten dioten osagai aktibo berriek osatzen ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

Genomaren Sekuentziazio Osoa arrisku mikrobiologikoak ebaluatzeko

EFSAk zientzia-iritzi bat argitaratu du genomaren sekuentziazio osoa (WGS) eta metagenomika honako hauetan aplikatzeari buruz: agerraldien ikerketa, iturrien zehaztapena eta elikagaien bidez transmititutako patogenoen arriskuaren ebaluazioa. Zehazki, DAFO bat ematen da WGSren eta metagenomikaren erabilerari buruz, Salmonella eta Shigatoxina eragiten duen Escherichia coli (STEC) serotipatzeko eta antibiotikoekiko erresistentzian (RAM) erabakigarriak diren bakterioak identifikatzeko. WGSa lanabes bat da, elikagaiek transmititzen dituzten agerraldien ikerketarako bakterio-anduiak diskriminatzeko eta elikagai-iturriak zehazteko mailarik handiena ematen duena. Gainera, oso zehatza da arriskuak identifikatzeko; izan ere, arriskuen ebaluazioa eta kudeaketa bideratzen ditu. Metagenomikak gaitasun handia du landatu ezin diren, landatzen zailak diren eta hazte-prozesu motela duten mikroorganismoak antzeman eta karakterizatzeko, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Laborategi berritzaileak, etorkizuneko elikadura-sistema eraldatzeko

FoodSHIFT2030 Europako proiektu bat da. Herritarrek sustatuta, Europako elikadura-sistemaren eraldaketa handinahia gauzatuko du, etorkizunean karbono-kopuru txikiko elikadura-zirkular bat lortzera bideratua. Horrek dietak aldaraziko lituzke: haragi gutxiago eta barazki gehiago kontsumitzea.   FoodSHIFT2030 proiektua Europako Batzordearen H2020 programak finantzatzen du (7,5 M €), eta Europar Batasuneko I+b-ko Food 2030 politiken esparruan jaio da, Nazio Batuen Garapen Jasangarriko Helburuekin (GJH) duen konpromisoaren baitan. Proiektu horren partzuergoa Europako 11 herrialdetako 31 bazkidek osatzen dute. Diziplina anitzeko taldea da, 7 udalerri, 11 enpresa txiki eta ertain, 6 GKE eta 6 ikerketa-institutu biltzen dituena. Kopenhageko Unibertsitatea da koordinatzailea. Elikadura-sistemaren eraldaketa azkarra lortuko da, gaur egungo elikadura-sistemen berrikuntza konbinatzeko, zabaltzeko ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago