Berriak

Gaixotasun zeliakoa, elikagaiekiko alergiak eta laktosarekiko intolerantziari buruzko ikastetxeetarako gida

Ikastetxeek elikagaiekiko alergiak eta intolerantziak dituzten ikasleekin lotuta izan behar duten informazio guztia biltzen du gida honek. Hauek izan dira gidaren egileak: Espainiako Zeliakoen Elkarteen Federazioa (FACE), Multi-Alergia, Dermatitis Atopikoa eta Asma Elkartea (ATX-ELKARTEA), Elikagaiei eta Latexari Alergia dioten Pertsonen Espainiako Elkartea (AEPNAA) eta Laktosarekiko Intolerantzia duten Pertsonen Espainiako Elkartea (ADILAC). Gidaren xedea da behar duten ikastetxe guztientzako tresna erabilgarri eta eskuragarria izatea. Dokumentu horrek patologiei buruzko informazioa biltzen du, eta zehazki azaltzen ditu patologia horien seinaleak, agertzeko moduak eta horiei aurre egiteko erak. Horrez gain, tratamenduei, dieta pertsonalizatuei eta sukalde, ikasgela edo txangoetan jarduteko protokoloei buruzko informazioa dakar. Bestetik, gidaren helburua da ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Afrikako txerri-izurriaren egoera Europan – Alemaniako lehen fokua

Afrikako txerri-izurria (ATI) etxeko txerriei eta basurdeei eragiten dien gaixotasun birikoa da. Birusa ez da gizakientzat kaltegarria, baina galera ekonomiko larriak eragiten ari da herrialde askotan. Gaur egun, ez dago ATIaren kontrako txertorik. Hortaz, agerraldiak badaude, txerri asko hil behar dira eragindako eremuetako landetxeetan. 2020ko irailaren 10ean, Alemaniako Albaitaritza Zerbitzu Ofizialek Afrikako txerri-izurriaren (ATI) herrialdeko lehen fokuaren berri eman dute; kasu honetan, basurdeengan. Hain zuzen, basurde baten gorpua aurkitu zuten, deskonposizio-egoera aurreratuan, Poloniarekiko mugatik 3 kilometrora, Spree-Neiße barrutian (Brandenburgoko estatu federala). Alemania ere zenbatuta, EBko 12 herrialde dira gaur egun gaixotasunaren eraginak jasan dituztenak: Estonia, Lituania, Letonia, Polonia, Errumania, Bulgaria eta Eslovakia ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Beste bi eremu zaurgarritzat jo dira urak nitratoz kutsatuta daudelako

Abuztuaren 11ko EHAAn, “AGINDUA, 2020ko abuztuaren 4koa, Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako eta Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitzako sailburuena, nekazaritzatik eratorritako nitratoekin ura kutsatzeko arriskutan dauden eremuak izendatu eta aldatzen dituena” argitaratu zen; horren bidez, arriskuan dauden beste bi eremu izendatu zituen Araban, Zanbrana eta Leziñana sektoreetan, eta Mendebaldeko Foronda l eta ll sektoreak handitu zituen. Zanbranako sektoreak 8,80 km2 ditu eta Mirandako lurpeko ur-masa Alubialari eragiten dio. Leziñanako sektoreak 21,72 km2 ditu eta Trebiñuko lurpeko ur-masa Sinklinalari eragiten dio. Uraren kalitatea kontrolatzeko gauzatu diren jarraipenek adierazten dute Mirandako lurpeko ur-masa Alubialak eta Trebiñuko lurpeko ur-masa Sinklinalak nekazaritza-jatorriko nitratoz kutsatuta daudela edo kutsatzeko ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

RASFF – ELIKAGAIAK: 2020ko bigarren lauhilekoaren laburpen txostena

2020ko lehenengo lauhilekoan animalien elikagaiei buruzko 901 jakinarazpen izan dira. Horietatik 280 alertak izan dira (%31), 389 informazio-jakinarazpenak (%43) eta 232 mugan egin diren ukapenak (%26).   Gehien jakinarazi diren kutsadurak:   Salmonela oilaskoan, gehienak Polonia jatorria zutelarik. Aflatoxinak kakahueteetan Debekatutako sustantziak eta osagai-berriak ez-onartuak elikagaien osagarrietan Fitosanitarioen hondakinak barazkietan, gehien bat piperretan. Etiketan adierazi gabeko alergenoak     Jakinarazpen gehien sortarazi dituzten herrialdeak:   Polonia Turkia Frantzia Txina India     RASFF – ELIKAGAIAK: 2020ko bigarren lauhilekoaren laburpen txostena ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

ICMSFren iritzi zientifikoa SARS-CoV-2 eta Elikagaien Segurtasunari buruz

Elikagaien Zehaztasun Mikrobiologikoei buruzko Nazioarteko Batzordeak (ICMSF) iritzi zientifiko bat argitaratu du. Horren bidez, berretsi egin ditu EFSA eta AESANen irizpenak, eta adierazi du oso inprobablea dela SARS-CoV-2aren ingestioak gaixotasuna eragitea. Adituen batzorde horrek gehitu du elikagaiak eta horiek ontziratzeko materialak SARS-CoV-2aren transmisioarekin lotzeko ebidentziarik ez dagoenez, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

FAO/OME: Pestizidak aplikatzean langileak babesteko jardunbide egokien gida

FAO/OMEk produktu fitosanitarioak manipulatu eta aplikatzean langileak babesteko jardunbide egokien gida bat argitaratu du orain dela gutxi. Dokumentuaren helburua da aplikazio fitosanitaroak kontrolatzen dituzten agintaritza arduradunei laguntzea, norberaren babesaren eta NBEak erabiltzearen esparruko legeria nazionalak eta araudiak indartu ahal izateko. Dokumentuaren helburu nagusia da produktu fitosanitarioekiko esposizioaren ondoriozko arriskua murriztea. Horretarako, bereziki azpimarratzen da norbera behar bezala babesteko beharra, NBEak erabiltzearen bidez (norbera babesteko ekipamenduak). Lehen atalean, norberaren babesari eta NBE-en hautaketa eta erabilerari buruzko informazio teknikoa jasotzen da. Bigarren atalean, politika aplikagarriak proposatu eta norberaren babesa hobetzeko zenbait neurri gomendatzen dira. Helburua da pestizidak aplikatu eta erabiltzen dituzten agenteek dokumentua erreferentzia gisa ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

Partekatu Horizon Europe programako lehentasunen inguruan duzun iritzia!

Eman zure iritzia Horizon Europe programako lehen Plan Estrategikoaren inguruan, zeinak datozen lau urteetarako lan-programa eta -gaiak gidatuko dituen; horrez gain, EBn I+i programa handikoi bat diseinatuko du, trantsizio ekologiko eta digitalak babestuko dituena koronabirusaren ondoren susperraldi jasangarria ahalbidetzeko. Programa 2021ean abiarazteko, Europako Batzordeak kontsulta berri hau egin du, zeinak Europa osoko eta munduko informazioa bilduko duen inpaktuak balioztatzen laguntzeko eta eztabaidak eta ideia berriak sortzeko. Jasotako informazioak Horizon Europe programa ezartzen lagunduko du, bereziki programaren bigarren ardatzari dagokionez: “Erronka globalak eta Europako industria-lehiakortasuna”. Gainera, I+i-ren arloko lehentasunak eta EBren lehentasun politikoak lerrokatzen lagunduko du, etorkizun jasangarri bat lortze aldera. Batzordeak EBren ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Iritzi zientifikoa alga-kontsumoagatik kadmioaren eraginpean jartzeko arriskuari buruz

ANSES erakundeak iritzi zientifiko bat argitaratu du; bertan, kadmioaren presentzia ebaluatu du alga jangarrietan, eta horien kontsumoa mugatzeko gomendioa helarazi die Frantziako biztanleei. Horrez gain, itsasoko alga jangarrietan gehieneko kadmio-kontzentrazio txikiagoak ezartzeko beharraren inguruan ohartarazi du. Itsasoko algek polisakarido-eduki handia dutenez, kadmioa, beruna eta artsenikoa bezalako oligoelementu metalikoak metatu ohi dituzte. Kadmioa, bere egoera naturalean, ingurumenean oso hedatuta dagoen kutsatzaile bat da, eta, giza jardueraren ondorioz, nekazaritza eta industrian presentzia handia du. Metal astun hori kartzinogenoa, mutagenoa eta toxikoa da ugalketarako, eta haren eraginpean denbora luzez egonez gero, giltzurrunetako eta hezurretako kalteak jasan ditzakete pertsonek, bereziki ahozko esposizioa dagoenean elikagaien eta ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Covid-19aren prebentzioa eta kontrola haragi-industrietan

Osasun Ministerioak, beste ministerio eta elkarte zientifiko batzuekin batera, berriki argitaratu du Haragi Industrietan COVID-19a Prebenitzeko eta Kontrolatzeko Gida. Gida horretan zenbait gomendio bildu dituzte, baita haragi-industrietan SARS‐CoV‐2rekin kutsatzea saihesteko ezar daitezkeen hainbat neurri ere.   Establezimendu horietan, gainerako elikadura-industrietan bezalaxe, garbiketa- eta desinfekzio-eskakizun zorrotzak betetzen dituzte. Halako establezimenduetako baldintza jakin batzuek erraztu egin dezakete SARS‐CoV‐2ren transmisioa, hala nola tenperatura baxuek eta langileek elkarren artean hitz egiteko oihu egiteak (zarata handiko lekuak direlako).   Esparru horietan guztietan neurri espezifikoak har daitezela sustatu behar da. Enpresak sentsibilizazio-lan handia egin behar du, langileei ulertarazteko oso garrantzitsua dela, COVID-19aren edozein sintoma izanez gero, ahalik eta azkarren jakinaraztea ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Eguneratzea: Niloko Mendebaldeko birusaren agerraldia Andaluzian

Andaluziako Juntaren Osasun Sailak jakinarazi du zaldien meningoentzefalitis birikoaren kasu berriak deklaratu direla Sevilla probintzian, Niloko Mendebaldeko birusak eraginda. Abuztuaren 10ean sortutako agerraldian 2 zaldik Niloko Mendebaldeko sukarra zutela detektatu zen, eta adierazpen hori berretsi egin zen laginak erreferentziazko laborategira bidali ondoren. Laborategiko diagnostikoaren emaitza ezagutu ostean, berehala aktibatu zen protokoloa; horren arabera, beste neurri batzuen artean, beharrezkoa da ingurumen-kontrolerako ekintzak gauzatzea, hala nola eraginpeko eremuak fumigatzea, gaixotasun hori transmititzen duen moskito bektorea desagerrarazteko. Nolanahi ere, Zaintza Epidemiologikoko Zerbitzuak adierazi du transmisioa ez dela pertsonatik pertsonara gertatzen, moskitoen ziztada bidez baizik; hortaz, gizakien infekzioa prebenitzeko neurrien oinarria da ziztada horiek saihestea, uxagarriak ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Arriskuaren ebaluazioa: glikoalkaloideak patatetan

Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) patatetan eta horien eratorrietan dauden glikoalkaloideek gizakien eta animalien osasunerako izan dezaketen arriskuaren ebaluazioa argitaratu du. Modu naturalean sortzen diren konposatuak dira, eta solanaceae familiako elikagaietan egoten dira, esate baterako, patatetan, tomateetan eta alberjinietan. Glikoalkaloideen kontzentrazioa kontsumitutako barietatearen, barazkiaren heldutasunaren eta beste ingurumen-faktore batzuen araberakoa izaten da. Faktore horien artean daude, esaterako, eguzkiarekiko esposizioa eta biltegiko tenperatura. Ilunpetan biltegiratutako patatek argitan biltegiratutako pataten glikoalkaloide kantitatearen % 20 bakarrik sortzen dute. Glikoalkaloideen kontzentrazioak handiagoak izaten dira azalean barrualdean baino (3-10 aldiz gehiago). Ondorio toxiko akutuek sintoma gastrointestinalak eragiten dituzte, hala nola goragalea, gorakoa eta beherakoa.esposizio akutu baten ondorengo arriskua ezartzeko erreferentzia-puntu gisa Adituek identifikatu dute osasun-arazoak ekar ditzakeela, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Plagizidak eta erleak: EFSAk erleen heriotza-tasari buruzko froga zientifikoak berrikusi ditu

EFSAk erleen heriotza-tasari buruzko ebidentzia zientifikoaren analisi sakona egin du, plagizidek erleentzat dituzten arriskuak ebaluatzeko gidaren berrikuspenaren baitan. 2019ko martxoan, Europako Batzordeak EFSAri agindu zion produktu fitosanitarioek erleentzat dituzten arriskuen ebaluazioari buruzko gida berrikusteko. Joan den uztailaren 28an argitaratutako txostena erleen heriotza-tasaren inguruan inoiz egindako ebidentzia-bilduma handienaren berrikuspenean oinarritzen da, eta hiru erle-taldeak jorratzen ditu: erle meliferoak, erlastarrak eta erle bakartiak. Txostenaren helburua da egungo ezagutza indartzea aurretik erabilitakoa baino ikuspuntu sistematikoago baten bidez, baita analisiaren irismena zabaltzea ere erle biltzaileen heriotza-tasatik harago. Informazio-iturri nagusia, ebidentzia osoaren berrikuspen sistematikoaz gain, EBko hainbat herrialdeetako erlezainei egindako inkesta bat izan zen. Kontsulta eta tailerren ondoren, non ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Elikagaien segurtasunaren eta nutrizioaren egoera munduan, SOFI 2020 txostena

Elikagaien segurtasunaren eta nutrizioaren egoera munduan (SOFI) FAOk, FIDAk, OMEk, PMAk eta UNICEFek urtero egiten duten argitalpen bat da. Bertan, jarraipena egiten zaie gosea desagerrarazteko eta elikagaien segurtasuna (Food Security) hobetzeko prozesuei eta nutrizioari. Gauzak horrela, Garapen Iraunkorrerako 2030 Agendako helburuak betetzeko ditugun erronkak analizatzen dira txosten horretan (GIH helburuak). Dokumentua politiken arduradunei, nazioarteko entitateei, erakunde akademikoei eta publiko orokorrari dago zuzenduta. Mapa interaktiboa. Ikusi munduan egin diren aurrerapenak gosea eta malnutrizioa desagerrarazteko Egungo kalkuluen arabera, ia 690 milioi pertsonak pairatzen dute gosea munduan   Uste da 2019an 2 mila milioi pertsonak ezin zituztela erregulartasunez eskuratu elikagai seguruak, elikagarriak eta nahikoak. Mundua ez dago 2030ean ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Gizakien eta animalien esposizioa SARS-CoV-2 birusarekiko

FAOk ebaluazio kualitatibo bat argitaratu du, non gizakiek eta animaliek SARS-CoV-2 birusarekiko izan duten esposizioa aztertzen den. Ebaluazio horrek 2020ko ekainaren 30ean eskuragarri zegoen ebidentzia zientifikoaren berrikuspen xehatua eskaintzen du eta eremu horretako ikerketa-behar nagusiak identifikatzen ditu.   Animaliekiko (basatiak, uretakoak, maskotak eta ekoizpenerako abereak) kontaktuaren bidez SARS-CoV-2 birusarekin kontaktuan sartzeko arriskuaren ebaluazio bat eskaintzen du txostenak, baita animalietatik eratorritako produktuak (haragia, organoak, gorputz-jariakinak, iraizpenak eta hilotzak) erabili edo kontsumitzeak dakartzan arriskuena ere. Era berean, SARS-CoV-2 birusaren jatorri zoonotikoari edo animalien eta gizakien arteko kutsatzeari buruz dauden ezagutza-hutsuneak ere identifikatzen ditu.   Bukatzeko, hainbat aukera ematen dira birusaren hedapena mugatzeko eta elikadura-sistemak babesteko. Horri ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

I+G+b ikerketa-proiektuak bideratzeko laguntzak: EAEko nekazaritzako elikagaien sektoreari zuzenduak

Eusko Jaurlaritzak 2.450.000 euro bideratuko ditu ikerketa-, garapen- eta berrikuntza-proiektuak (I+G+B) finantzatzeko euskal nekazaritzaren eta elikaduraren sektorean Eskabidea eta dokumentazioa > Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritzaren, basogintzaren eta arrantza- eta akuikultura-produktuen sektoreetan ikerketa, garapena eta berrikuntza sustatu eta bultzatzeko laguntzen araubidea iragartzea. Arau honetan erregulatzen diren ikerketa, garapen eta berrikuntzarako laguntzen helburua da efizientzia areagotzea, lehiakortasuna hobetzea, hazkunde jasangarriaren alde egitea eta lankidetza sustatzea Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritzaren, basogintzaren eta arrantza- eta akuikultura-produktuen sektoreetan. Hauek izan ahal izango dira oinarrizko ikerketako, ikerketa industrialeko eta garapen esperimentaleko proiektuetarako eta I+G+B proiektuekin lotutako bideragarritasun teknikoko azterlanetarako laguntzen onuradun: A) Enpresak, edozein forma juridiko dutela ere. Hona sailkapena: 1. Enpresa ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Pestizidei buruzko Europako legeria berrikustea

Europako Batzordearen erregelamenduen egokitzapen- eta eraginkortasun‑programaren (REFIT) helburua da «EBren legeriak herritarrei eta enpresei emaitzak modu eraginkorrean, efizientean eta gutxieneko kostuarekin ematen dizkiela bermatzea». Programa horren barruan, une honetan, herritarrek eta adituek iruzkinak egin ditzakete produktu fitosanitarioen erabilera jasangarriaren arloko legeriari buruz. Ondoren, kontsulta publikoa irekiko da, Batzordeak dagozkion erabakiak har ditzan 2022ko lehen hiruhilekoan.  Europako Batzordeak aurrera jarraitzen du REFIT ekimenarekin, Europako legeriaren «kargak» murrizteko, aplikatzeko errazagoa izan dadin eta «herritarrei, enpresei eta gizarteari espero diren onurak eman diezazkioten; eta, aldi berean, burokrazia eta kostuak murriztu». Testuinguru horretan, eta Europako «Farm to Fork» (Baserritik Mahaira) estrategiaren ildoan, zeinak 2030erako pestizida arriskutsuenen ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

Erlezaintzako jardunbide egokiak: erleen gaixotasun nagusiak identifikatu eta kontrolatzeko gidaliburu praktikoa

FAOk (Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundea) erlezaintzaren arloko jardunbide egokien gidaliburu bat argitaratu berri du, Istituto Zooprofilattico Sperimentale del Lazio e della Toscana institutuarekin (IZSLT) eta Erlezain Elkarteen Nazioarteko Federazioarekin (APIMONDIA) lankidetzan. Dokumentu hori tresna praktikoa da erlezainei, albaitari profesionalei eta erlezaintzaren arloko aholkularitza-zerbitzuei ezti-erleen gaixotasun nagusiak identifikatzen eta kontrolatzen laguntzeko. Halatan, gaixotasunaren susmoa izanez gero, neurri egokiak hartu ahal izango dira erlauntzako agerraldi bat prebenitze edo kontrolatze aldera. FAO-TECA serieko (nekazaritza-ekoizle txikientzako teknologiak eta praktikak) bigarren gidaliburua da. Aurrekoa, “Erleen gaixotasun nagusiak: erlezaintzako jardunbide egokiak (2018)”, 2018an argitaratu zen eta gai bera jorratu zuen, baina modu orokorragoan. Argitalpen paregabea da, informazioa ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago