|
Iturria:
FAO/WMO
|
Muturreko beroa nekazaritza eta elikagaien segurtasunerako arrisku klimatiko larrienetako bat bihurtu da. Hala ohartarazten du Extreme heat and agriculture txostenak, Nekazaritza eta Elikadurarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) eta Meteorologiako Mundu Erakundeak (MME) 2026an argitaratutakoak. Horren bidez aztertu da tenperatura eta bero-boladen areagotzeak zer-nolako eragina duen laboreetan, abeltzaintzan, arrantzan, basoetan eta nekazaritzaren sektorean lan egiten duten pertsonengan
8.200 milioi pertsona baino gehiago gose-egoeran daude, eta 2.300 milioi elikaduraren arloko segurtasunik ezaren egoera moderatu-latzean; testuinguru horretan, muturreko beroak elikagaien produkzioan duen inpaktua benetan kezkagarria da
Nekazaritza
Bildutako datuek erakusten dute oinarrizko labore nagusiak bereziki kalteberak direla tenperatura areagotzearen aurrean. Eskala globalean, arto eta gariaren errendimenduak, batez beste, % 7,5 eta % 6 murriztu dira, hurrenez hurren, gradu zentigrado gehigarri bakoitzeko, eta % 10 arte gehiago galdu liteke etorkizuneko berokuntza-gradu berri bakoitzeko.
Europan, labore asko daude jada beren atalase termikoan, eta muturreko beroaldiek eta bero eta lehorteen konbinazioek uzta galtzeko arriskua areagotu, produktuen kalitatea murriztu eta polinizazioa eta alearen sorkuntza bezalako prozesu gakoei eragiten diete.
Abeltzaintza
Txostenak azpimarratzen du, halaber, beroa abeltzaintzan izaten ari den eragina. Tenperatura erlatiboki moderatuetatik gora (24-25°C, espeziearen arabera), estres termikoak elikagaien ingestioa eta esne- eta haragi-produkzioa murriztu, eta animaliaren hilkortasuna areagotzen du.
Arrantza
Itsasoko bero-boladek hilkortasun masiboko ekitaldi errepikatuak eragin dituzte jada, eta arrainen stocken migrazioak bultzatzen ari dira, ur hotzagoen bila baitoaz. Akuikultura-sistemetan, muturreko beroak gaixotasun infekziosoen agerraldiak eta alga kaltegarrien ugaritzea bideratzen ditu, eta horrek izokinaren eta bestelako hazkuntza-espezieen produkzioari eragiten dio.
Lehen sektoreko profesionalak
Nekazaritzako langileak daude kolektibo kaltetuenen artean. 20 °C-tik gorako gradu bakoitzeko, laneko produktibitatea murriztu egiten da % 2 eta % 3 artean, eta osasun-arazo larriak izateko arriskua nabarmen areagotzen da.
Ondorioak
- Txostenean adierazten da egokitze-neurriak hartu behar direla, hala nola estres termikoaren aurrean erresistenteak diren hazkuntza-espezieak eta laboreak hautatzea, ereintza-aldiak doituta eta laboreak eta nekazaritza-jarduerak muturreko beroaren inpaktuaz babes ditzaketen maneiu-praktikak aldatuta.
- Alerta goiztiarreko sistemak tresna bereziki garrantzitsua dira lehen sektoreko profesionalei laguntzeko muturreko beroari aurre egiteko ahaleginetan.
- Finantza-zerbitzuetarako irispideak —eskudiruaren transferentziak, aseguruak eta ordainketa-eskemak, larrialdietarako gizarte-babeserako eskemak eta bestelakoak— egokitze-aukeren kategoria guztiak babesten ditu.
Halaxe jasotzen du txostenak: “Mundu-mailan nekazaritzaren etorkizuna babesteko eta elikagaien segurtasuna bermatzeko, baserrietan erresilientzia eraikitzeaz gain, nazioarteko solidaritatea eta arriskuak partekatzeko borondate politiko kolektiboa ere beharko dira, eta trantsizio erabakigarria egin beharko dugu emisio handien etorkizunetik urrun”
Eguneraketa data: 2026/05/20