Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak Osasun Publikoari eta Adikzioei buruzko 2024ko Txostena argitaratu du, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzako talde teknikoek elikagaien segurtasunaren esparruan egindako jarduketa nagusiak biltzeko.
Kontrolak establezimendu eta hiltegietan
2024an zehar 7.857 ikuskapen egin ziren elikadura-establezimenduetan, honako hauek barne: maiztasunen ikuskapena, hobekuntzen jarraipena egiteko ikuskapenak, HACCP eta HACCP hobekuntzen jarraipena.
Hiltegien kasuan, 11 milioi hegazti eta 35.564 behi hil ziren, eta, horien artean, guztira 40 behi (hildakoen % 0,1) eta 109.000 hegazti (% 1) konfiskatu ziren.
Halaber, 22 auditoretza egin ziren ontzi izozkailuetan, tunidoak arrantzatu eta izoztean trazabilitatea indartzeko.
Osasun mikrobiologikoa eta kimikoa
Zaintza-programa analitikoan kontrol ofizialeko 681 lagin eta ikuskapen horizontaleko 189 lagin aztertu ziren, eta aldeko irizpena % 99tik gorakoa izan zen.
| Arrisku-mota | Hautemandako patogenoa/kutsatzailea | Eragindako elikagaia (kop.) |
| Biologikoa | Enterotoxina estafilokozikoa (Staphylococcus aureus) | Ardi-esne gordinarekin egindako gazta ondua (1) |
| Salmonella typhimurium | Bizirik dauden molusku bibalbioak (1) | |
| Listeria monocytogenes (110 ufc/g) | Arrantzako produktu ketua (1) | |
| Kimikoa | Sulfito gehiegi | Bakailao gezatua eta bakailao-xerrak (1) |
| Nitrito/nitrato gehiegi | Saltxitxak eta solomo gezatua (1) | |
| Ftalatoen migrazioa (nahasle endokrinoak) | Elikagaiekin kontaktuan dauden materialak (1) | |
| Hidrokarburo aromatiko poliziklikoak (HAP) | Haragia eta haragiaren deribatuak (3) | |
| Hidrokarburo aromatiko poliziklikoak (HAP) | Frutak, barazkiak, perretxikoak (1) | |
| Akrilamida | Zerealak eta produktu deribatuak | |
| Mikotoxinak (aflatoxina, A okratoxina) | Fruitu lehorrak eta haziak | |
| Metal astunak (beruna, kadmioa, artsenikoa) | Edariak eta haurrentzako elikagaiak | |
| Histamina | Arraina eta arrantzako produktuak | |
| HIPNaren barrukoak | Antiinflamatorio ez-esteroidea (AIEE) | Behi heldua (1) |
| Kortikoesteroidea | Zezenketarako zezena (1) |
Nutrizioa eta etiketak
166 elikagai berrikusi ziren (adierazpen bat edo gehiago produktu bakoitzeko), eta, guztira, 387 nutrizio- eta osasun-adierazpen zeuden. 166 elikagai horietatik, % 83 betetze-maila lortu zen (28k ez zuten bete). Propietate osasungarrien adierazpenen kasuan, betetze-maila % 62,85ekoa izan zen, eta % 91,1koa berriz adierazpen nutrizionalen kasuan.
Jantoki Osasungarrien Programaren kasuan, NAOS adierazleekiko egokitzapena % 98koa izan zen, barazki, fruta eta arrainaren presentzia hobetu baitzen menuetan.
Alertak eta erreklamazioak
2024an 711 elikadura-alerta eta 286 erreklamazio kudeatu ziren SCIRI sistemaren bidez; azken horiek bereziki esnekiekin, gosegarriekin eta arrain freskoarekin lotuta egon dira. Egindako jarduketen esparruan, produktuak baztertu eta inplikatutako establezimenduetan autokontrol-sistemak berrikusi ziren.
Eguneraketa data: 2026/03/13