|
Fuente:
CE
|
Europar Batasunak (EB) 2026/1388 Erregelamendua onetsi du, zeinak ezartzen baitu arau-esparru berri bat teknika genomiko berri (TGB) jakin batzuen bidez (hala nola edizio genetikoa) lortutako begetalentzat. Erregelamendu berri horren xedea da lehorteekiko, izurriteekiko eta gaixotasunekiko erresistenteagoak diren laboreak garatzea, bai eta ur, ongarri eta produktu fitosanitario gutxiago behar dituzten barietateak garatzea ere.
Zer dira teknologia genomiko berriak?
Teknologia genomiko berriak (TGB) landareen, animalien edo mikroorganismoen material genetikoa eraldatzen duten ekoizpen-teknikak dira.
Ezaugarri interesgarriak sortzeko erabil daitezke, hala nola landareen eduki nutrizionala hobetzeko edo labore edo animalietan gaixotasunekiko eta baldintza klimatikoekiko erresistentzia sortzeko, besteak beste lehorte edo uholdeekiko erresistentzia.
TGBek aldaketak eragiten dituzte —sotilak edo konplexuak— organismoetan: DNAren zatiak gehitzen, kentzen edo berrantolatzen dituzte .
Erregelamenduaren aldaketa nagusiak:
- TGB bidez lortutako bi landare mota bereizten ditu:
- 1. kategoria edo TGB-1: ohiko barietateen edo naturalen baliokidetzat hartzen diren landareak dira. Horiek ez dituzte bete behar Genetikoki Eraldatutako Organismoei buruzko legeriako eskakizunak, baina agintari nazionalek egiaztatu behar dituzte.Etiketari dagokionez, ez da derrigorrezkoa azken produktua etiketatzea, baina derrigorrezkoa da haziak etiketatzea.
- 2. kategoria edo TGB-2: horrela sailkatzen dira eraldaketa konplexuagoak izan dituzten edo ez hain “naturalak/baliokideak” diren landareak. Horiek bete egin behar dituzte GEOei buruzko araudiaren betekizun zorrotzak; hortaz, baimena behar dute eta ezinbestekoa da arriskuaren ebaluazioa egitea. Kategoria horretarako, derrigorrezkoa da bai azken produktua bai haziak etiketatzea. Etiketak eraldatutako ezaugarri guztiei buruzko informazioa jasotzen badu, ezaugarri garrantzitsu guztiak jaso behar ditu.
- Herbizidekiko tolerantzia eta “ezaguna den substantzia intsektizida baten ekoizpena” bazterketa-zerrendan jasoko dira, eta ezin izango dira izan 1. kategoriako TGBen bidez lortutako landareetarako aurreikusitako ezaugarrietako bat. Horrek bermatu egingo du landare horiek 2. kategoriako TGB gisa sailkatuko direla, eta, ondorioz, baimena beharko dutela eta trazabilitatea eta jarraipena egingo zaiela.
- Enpresek edo eskuratzaileek informazioa aurkeztu beharko dute 1. kategoriako TGBen bidez lortutako landare edo produktu bat erregistratzeko eskatzean dauden edo izapidetzen ari diren patente guztiei buruz. Patenteei buruzko informazio hori publikoarentzat eskuragarri egongo den datu-base batean jaso beharko da.
- Araudiaren arabera, halaber, estatu kideek erabaki ahal izango dute TGB-2 kategoriako landareak ez landatzea eta neurriak hartzea landare horiek ez daitezen nahi gabe egon beste produktu batzuekin batera.
Noiz aplikatuko da?
Erregelamendua Europar Batasuneko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hogei egunetara jarri zen indarrean, baina xedapen gehienak 2028ko uztailaren 17tik aurrera aplikatu beharko dira, estatu kideek eta eragileek denbora izan dezaten sistema berrira egokitzeko.
Eguneraketa data: 2026/07/03