Berriak

Elikagaiak garraiatzeko higiene-jardunbide egokien gida

ACSAk (Agència Catalana de Seguretat Alimentària) higiene-jardunbide egokien gida labur bat argitaratu du, elikagaiak garraiatzen dituzten operadore ekonomikoei orientazioa emateko garraiatutako produktuen segurtasuna bermatzen lagunduko duten alderdi guztiei buruz. Garraioaren fasean produktuak modu seguruan garraiatzeko erantzukizuna hauena guztiena da: bidaltzaileak, garraiatzaileak eta hartzaileak. Gidak honako alderdi hauek biltzen ditu: Elikagaiak garraiatzean bete beharreko higiene-baldintzak. Ibilgailuaren edo edukiontziaren barnealdearen garbiketa eta desinfekzioa. Trazabilitatea eta dokumentazio osagarria. Elikagaiak estibatzea ibilgailuan eta produktuaren bateragarritasunak. Garraioa zisternatan. Elikagai galkorrak garraiatzeko ibilgailuak. Txikizkako etxeko zerbitzua. Elikadura-enpresen eta elikagaien osasun-erregistro orokorra. ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Haurren obesitatearen zaintza Europan

  OMEren Europarako Eskualde Bulegoak, COSI ekimenaren esparruan (WHO European Childhood Obesity Surveillance Initiative), Obesity Reviews aldizkariaren ale berezia aurkeztu du: From Data to Action: Combatting Childhood Obesity in Europe and Beyond.   Haurren obesitatea zaintzeko sistema horrek (COSI) OMEren eskualde europar osoa hartzen du: 43 herrialdeetako datuak jasotzen ditu, eta 6 eta 9 urte arteko eskola-umeen datu antropometrikoak biltzen ditu 3-4 urteko tarteetan, protokolo estandarizatu bati jarraikiz.   Ale berezi horretan, nabarmendu egiten da gehiegizko pisuaren eta obesitatearen maiztasuna bereziki altua dela Europa hegoaldeko herrialdeetan. Horrez gain, agerian uzten du obesitatearen alderantzizko gizarte-gradientea ere –zeinaren ondorioz gizarte-klase zaurgarrienetako banakakoek maizago pairatzen duten obesitatea– nabariagoa ...

Irakurri gehiago

Zientzia nutrizio-profilen atzean: eman zure iritzia!

  "Baserritik Mahaira" estrategiaren barruan, Europako Batzordeak osasun publikorako garrantzitsuak diren nutrienteei buruzko zientzia-aholkularitza eskatu zion EFSAri, baita nutrizio‑profilak egiteko zientzia-irizpideak ere. Batzordeak legedia bat proposatu nahi du 2022. urtearen amaierarako, ontzien aurrealdeari buruz.   Aholkularitza-lan horretan EFSAri laguntzeko, kontsulta publiko bat abiarazi berri da, nutrizionistek eta beste aditu zientifiko batzuek datuak eta euren iritzia eman ditzaten egiten ari diren zientzia-iritziaren zirriborroari buruz.   Iritziaren zirriborro horretan, besteak beste, ondorioztatzen da nutrizio-profilak egiteko honako hauek har litezkeela aintzat:   Aintzat hartuta Europan gehiegizko pisuak eta obesitateak prebalentzia handia dutela, oso garrantzitsua da osasun publikorako Europako biztanleen artean energia-ingestioa murriztea. Gantz aseen, sodioaren eta azukre erantsien/askeen ingestioak gainditu ...

Irakurri gehiago

Locusta migratoria sartu da elikagai berrien zerrendan

Azaroaren 15ean, Batzordearen azaroaren 12ko 2021/1975 (EB) Betearazpen Erregelamendu berria argitaratu zen. Horren bidez, Locusta migratoria espezieko intsektuak izoztuta, lehortuta eta hauts gisa merkaturatzeko baimena ematen da, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2015/2283 (EB) Erregelamenduaren arabera, eta Batzordearen 2017/2470 (EB) Betearazpen Erregelamendua aldatzen da. Erregelamendu horren arabera, oti migratzailea (Locusta migratoria) elikagai berri gisa har daiteke, eta izoztuta, lehortuta eta hauts gisa (birrinduta) merkatura daiteke, elikadurarako osagai gisa. Horrez gain, baimena ematen dio eskaera egin duen Herbehereetako enpresari osagai hori modu esklusiboan merkaturatzeko 5 urtez, baldin eta geroago eskaera egiten duen beste enpresaren batek ez badu elikagai berri hori merkaturatzeko baimena eskuratzen, datu ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Zein da zure iritzia haurrei zuzendutako publizitatea arautzeari buruz?

Koipe, azukre eta gatz askoko elikagai eta edarien publizitatea 2005az geroztik arautzen da Espainian, PAOS izeneko autoerregulazio-kode baten bidez. Elikagaien Segurtasunari eta Nutrizioari buruzko 17/2011 Legeak lege-estaldura eman zion inplikatutako sektoreen arteko arauketa-akordio horri. Dena dela, Lege horren 46.2 artikuluak Gobernuari eskumena ematen dio arlo horretako arauak emateko, haurren eta gazteen babesa bermatze aldera.   Azken hamarkadetan zehar, mundu-mailan handitu egin dira gehiegizko pisuarekin eta obesitatearekin lotutako zifrak, eta OMEk obesitatea XXI. mendeko epidemiatzat jo du. Hori dela eta, beharrezkoa da elikadura-sistema eta -testuingurua azpimarratzea, bereziki adingabeei zuzendutako elikagai eta edarien publizitatea.   Beharrezkoa da haurrei zuzendutako koipe, azukre eta gatz askoko elikagaien publizitatea ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Informazioa Azkar Trukatzeko Sistema Koordinatuaren (SCIRI) 2020ko urteko memoria

2020. urtean zehar, 634 espediente kudeatu dira SCIRIren bidez. Horietatik 357 alertei buruzkoak izan dira, 166 informazioei buruzkoak, 103 elikagaiak mugan ukatzeari buruzkoak eta, azkenik, 8 albiste**. 2017an, izugarri handitu zen jakinarazpenen kopurua; 2018an, zertxobait behera egin zuen; 2019an, berriz, goranzko joerari heldu zion, eta 2020an, behera egin du berriro kopuruak. Gainera, azken lau urteetako kopururik txikienera iritsi da. Hala ere, 2020an alerta-espedienteen kopuruak % 21,8 egin du gora 2019arekin erkatuz gero. Aurreko urtearen aldean, % 21 egin du gora landare-jatorriko produktuekin lotutako jakinarazpenen kopuruak.JAKINARAZPEN KOPURUA  % 46 landare-jatorriko produktuei dagozkie % 37 animalia-jatorriko produktuei % 12 beste produktu batzuei % 5 elikagaiekin kontaktuan dauden ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterioen ebaluazioa behietan

EFSAk argitaratu duen txosten batean, EBn garrantzi gehien duten behi-aziendetan gaixotasun infekziosoak eragiten dituzten, osasun publikoa arriskuan jartzen duten eta antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterioak identifikatu eta ebaluatzen dira. Ebaluazio hori EFSAk mikrobioen aurkako erresistentzia aztertzen duen serie baten barruan dago. Lehenik txerri- eta hegazti-aziendetan egin zuen, eta, ondoren, ardi- eta ahuntz‑aziendetan. Oraingo honetan, agentziak egungo literatura zientifikoa eta eskura dauden adituen datuak berrikusi  egin ditu. Behi-aziendetan antimikrobianoekiko erresistenteak diren patogeno hauen erresistentziaren mundu-mailako egoera ebaluatu zen: S. aureus, E. coli, P. multocida, M. haemolytica, S. uberis, S. dysgalactiae, H. somni, T. pyogenes, Mycoplasma bovis, K. pneumoniae, Moraxella bovis eta F. necrophorum. Eskura dauden ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

SusAn ERANETaren ikerketa-proiektuen online mintegia: 21-abe.-01

Eman izena SusAn-ek beste ERA-NET batzuekin batera egindako bi deialdien ikerketa-proiektuen online mintegian; datorren abenduaren 1ean izango da. Aukera paregabea da 4 ERA-NETetako bazkideek (SusAn, FACCE ERA-GAS, ICT AGRI-FOOD eta SusCrop), ikertzaileek, interesa dutenek eta finantzatzaileek proiektuen lan-arlo nagusiei buruz eztabaidatzeko. Europar Batasunak 2050erako klima-neutraltasunerako trantsizioa egiten duen heinean, erantzunak, sistemak eta praktika berritzaileak beharko dira abeltzaintzan, berotegi-efektuko gas gutxiago isuri dadin eta karbonoa hobeto eliminatu dadin. Ekitaldi honetan xede hori lortu asmoz proiektu horiek garatzen ari diren ikuspegi esperantzagarriak aztertuko dira, IKTen aukerak, robotika eta datu aurreratuen analisia aprobetxatzen dituztenak barne. Hasteko, “Animalien ekoizpenean berotegi efektuko gasen jaurtiketa gutxitzeko teknologia ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Hegazti-gripea: Europako egoera eguneratzea

MAPAk oso patogenoa den hegazti-gripearen Europako egoera eguneratzeko informazio-ohar bat argitaratu berri du. MAPAk nabarmendu duenez, 2020-2021 denboraldian, oso patogenoa den hegazti-gripearen epidemia EBn orain arte izandako handienetakoa izan zen, eta datu hauek eman ditu laburpen gisa: 22,9 milioi hegazti kaltetuta 298 agerraldi eskortako hegaztietan 394 agerraldi Europako 31 herrialdetako hegazti basatietan 85 kasu gatibu dauden hegaztietan Denboraldi honetan, oso patogenoa den hegazti-gripearen agerraldiak jakinarazi dira Europa erdialdeko eta iparraldeko eskortako hegaztietan eta gatibu dauden hegaztietan: 97 jakinarazpen eskortakoak ez diren hegaztietan (basatiak barne) eta 12 jakinarazpen eskortako hegaztietan. Hori dela eta, MAPAk kezka adierazi du, posible baita birusa hedatzea EBra migratzen ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Ardi- eta ahuntz-aziendetan antibiotikoei erresistenteak diren bakterioen ebaluazioa

EFSAk antibiotikoei erresistenteak diren bakterioak identifikatzen eta ebaluatzen dituen txosten bat argitaratu du. EBn garrantzirik handiena duten bakterioak dira, ardi- eta ahuntz-aziendetan erasana duten gaixotasun infekziosoak eragiten dituzte eta osasun publikoarentzat arriskutsuak dira. Txerri- eta hegazti-aziendei buruz duela gutxi argitaratutako iritzien ondoren, EFSAk berriro ere arloko adituak bildu ditu eta egungo literatura zientifikoaren eta eskura dauden datuen berrikuspenean oinarritu dira ebaluazio hau egiteko. Mikrobioen aurkakoei erresistenteak diren patogeno hauen erresistentzia ebaluatu zen: Staphylococcus aureus, Escherichia coli (VTEC ez), Pseudomonas aeruginosa, Dichelobacter nodosus, Moraxella ovis, Mannheimia haemolytica, Pasteurella multocida, Mycoplasma ovipneumoniae, Mycoplasma agalactiae, Trueperella pyogenes, Streptococcus uberis, Bibersteinia trehalosi, Campylobacter fetus, Mycoplasma mycoides ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Albaitaritzako sendagaien erabilera arduratsua akuikulturan

Vet+i Fundazioak erakundeak akuikulturan albaitaritzako sendagaiak erabiltzeko gida berri bat aurkeztu du. Tresna oso erabilgarria izango da sendagaiak agintzeko eta erabiltzeko sektore horretan. Gidan, animalien osasun-egoera onaren garrantzia xehatzen da, eta, halaber, osasun-estatusaren zaintzaren eta gorabeheren antzemate goiztiarraren garrantzia ere azpimarratzen da. Era berean, albaitaritzako sendagaiei buruz luze-zabal hitz egiten da; besteak beste, hauek aipatzen baitira: araudi eguneratua, baimen- eta gainbegiratze-prozedurak, sendagai motak eta horiek era desegokian erabiltzearen arriskuak eta ondorioak.   Bestalde, gidak jasotzen du diagnostiko ona egin behar dela sendagaiak zuzen agintzeko, sendagaiak agintzeko jardunbide egokiak zehazten ditu eta tratamenduak diseinatzeko, monitorizatzeko eta ebaluatzeko jarraibideak ematen ditu, baita horiek erregistratzekoak ere.   Gida ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Iodoa algetan: Kontsumorako gomendioak

Alga arreak, eta, zehazki, kombu barietateak, iodo-kontzentrazio handiak dituzte.  Mota horretako algen “gehiegizko kontsumoak” osasun-arazoekin lotura izan dezake biztanleriaren sektore zehatzetan.EBko Giza Elikaduraren Batzorde Zientifikoak (SCF) helduentzat eguneko 600 μg-ko gehienezko ingestio-muga ezarri zuen, eta 1-3 urteko haurrentzat 200 μg-koa. AESANek, Itsasoko algetan metalak eta iodoa zehazteko azterketa prospektiboa (EP 10 19 ALG) (bertan, estatuan merkaturatutako algetan topatutako iodo-balioak zehazten dira, eta, bereziki, Kombu algan -Laminaria japonica, Saccharina japónica-) eta EFSAren algetako arriskuaren ebaluazioa aintzat hartuta, kontsumorako gomendio horiek eratu ditu, zeinak bereziki kontsumitzaileen segmentu honetara zuzenduta dauden: Haurdun dauden emakumeak Edoskitzaroan dauden emakumeak Haurrak Arazo tiroideoak dituzten pertsonak Disfuntzio tiroideoa ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Elikadura-entzimak: zientzia orientabide eguneratua

EFSAk eguneratu egin du segurtasuna ebaluatzeko elikadura‑entzimen espedienteak aurkezteari buruzko bere zientzia‑orientabidea Dokumentu berriak eguneratu egiten du EFSAk 2009an argitaratu zuen aurreko gida eta aintzat hartzen ditu elikadura-entzimen arriskuen ebaluazioko hainbat arlotan eman berri diren zientzia-aurrerapenak. Zehazki, honako hauek sartu ditu: entzimen ekoizpenean erabilitako mikroorganismoak karakterizatzeko irizpide berriak, elikagaiekiko esposizioa zenbatesteko metodologia eguneratua eta proba toxikologikorik behar ez duten baldintzak.   Eskarietan eman behar informazioa elikadura-entzimen iturri, ekoizpen eta ezaugarriei, datu toxikologikoei, alergenotasunari  eta elikadura-esposizioaren zenbatespenari buruzkoa  da.   Aurkeztutako datuetan oinarrituta, EFSAk elikadura-entzimen segurtasuna ebaluatuko du eta erabakiko du proposatzen diren erabilera-baldintzetan arriskutsuak ote diren giza osasunerako.   Gidarekin batera, txosten bat argitaratu da. Txosten horrek ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

EBn elikagaiekin kontaktuan dauden materialen kontrol ofizialei buruzko txosten orokorra

  Elikagaiak material askorekin kontaktuan jartzen dira, hala nola prozesatzeko ekipamenduak, laneko gainazalak, elikagaien ontziak, baxerak ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Erlezaintzako ekoizpenean antimikrobianoak arduraz erabiltzeko gida

FAOk erlezaintzako ekoizpenerako jardunbide egokiak garatzen dituen eskuliburua argitaratu berri du, antimikrobianoen erabilera murrizteko helburuarekin. Kontuan hartuta ezti-erleek ingurumen-biodibertsitatean eta, beraz, nekazaritza‑ekoizpeneko sistemetan duten garrantzia, FAOk, gida honetan, erlezaintzako jardunbide egokiak eta biosegurtasun-neurriak zehazten ditu ezti-erleei eragiten dieten gaixotasun garrantzitsuenetako bakoitzerako, One-Health ikuspegiarekin. Helburua ez da soilik ezti-erleak babestea, baita gizakien eta ingurumenaren osasuna ere. Dokumentuak erlezaintzako osasuna du ardatz, eta gaur egun gehien erabiltzen diren antimikrobianoen erabilera egokia eta zuhurra egin behar dela azpimarratzen du, erleen produktuetan hondakinak eta mikrobioen aurkako erresistentzia (RAM) bezalako efektu kaltegarriak saihesteko. Erleen osasuna bermatzeko, albaitaritzako profesionalek lankidetza estuan lan egin behar dute abeltzaintzako ekoizpenean adituak direnekin, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Euskadik SusAn-en 3. deialdiko proiektuetan parte hartuko du

Urte honetan, SusAn eta beste 3 ERA-NET (FACCE ERA-GAS, ICT AGRI-FOOD eta SusCrop) koordinatu egin dira ahaleginak bat egin eta baliabide ekonomikoak optimizatzeko nazioz gaindiko baterako ekimen batean: "Labore mistoen eta abeltzaintza-sistemen zirkulartasuna, berotegi-efektuko gasak arintzeko". 29 proposamen aurkeztu ziren, Nazioarteko Ebaluazio Batzordeak aukeratu ahal izateko, eta Batzordeak zientifikoki ebaluatu ondoren, herrialde eta eskualde finantzatzaileek lehenetsi egin dituzte, eskuragarri dagoen finantzaketan oinarrituta. Azkenean, 9 proiektu onartu dira.   Horien artean dago ConnectFarms "Agroekosistemak eta nekazaritza jasangarriak bioekonomia zirkularrarekin eta teknologia berriekin konektatuz" proiektua. Egitasmo horretan, NEIKER erakundeak parte hartzen du eta Eusko Jaurlaritzak finantzatzen du. Finantzatutako proiektuen esperotako inpaktu orokorra da nekazaritza- eta abeltzaintza-sistemen ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Hegazti eta untxien lagin baten post mortem ikuskapenerako gida

AESANek berriki orientazio-gida bat argitaratu du, etxeko hegazti eta lagomorfoen lagin adierazgarri baten post mortem ikuskapenari buruzko kontrol ofizialeko zerbitzuentzat. 2012ko EFSAren txosten baten arabera: post mortem ikuskapenerako sistema tradizionala ez da gai osasun publikorako kezkagarrienak diren arrisku biologikoak antzemateko. Hala ere, baliozko sistematzat hartzen zen gaixotasunak antzeman eta animalien ongizatea ebaluatzeko.   Estatu mailan, aintzat hartzen da 340/2014 Errege Dekretua; horrek kortako hegaztien eta lagomorfoen haragi freskoaren kontrol ofizialetan laguntza eskaintzeari buruzko xedapenak ezartzen ditu. Gainera, horrek jada jaso egiten zituen 2019/67 (EB) Betearazpen Erregelamenduan zein 2017/625 (EB) Betearazpen Erregelamenduan ezarritako baldintzak, gizakion kontsumorako animalia-jatorriko produktuen kontrol ofizialei buruzkoak. Kontroletarako laguntzari dagokionez, ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago