Berriak

1311/2012 Errege Dekretuaren aldaketa fitosanitarioen erabilera jasangarritasunerako

Duela gutxi argitaratu da apirilaren 20ko 285/2021 Errege Dekretua, produktu fitosanitarioen biltegiratze-, merkaturatze-, inportazio- edo esportazio‑baldintzak, kontrol ofiziala eta saiakuntzak egiteko baimena ezartzen dituena, eta aldatu egiten du irailaren 14ko 1311/2012 Errege Dekretua, produktu fitosanitarioen erabilera jasangarria lortzeko jarduera-esparrua ezartzen duena. 2021eko azaroaren 10ean sartuko da indarrean. Errege Dekretu berri horren helburu nagusia da "produktu sanitarioen oinarrizko merkaturatze-, inportazio-, esportazio- eta erabilera-baldintzak ezartzea". Helburu hori lortzeko, honako neurri hauek hartzen ditu: a) Produktu fitosanitarioen biltegiratze-baldintzak, hirugarren herrialdeekiko merkataritza eta urrutiko salmenta arautzea. b) Produktu fitosanitarioen transakzio eta eragiketen  erregistro elektronikoa sortzea. c) Kontrol ofizialei buruzko Araudia Espainiako Erresuman aplikatzeko xedapen espezifikoak ezartzea, produktu fitosanitarioak merkaturatzeko, inportatzeko ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

Arriskuaren ebaluazioa: ziguatera Europan

EFSAk Europako ziguateraren arriskua karakterizatzeko proiektuaren (EuroCigua) azken zientzia-txostena argitaratu du. Txostena horretan, proiektuak iraun duen lau urteetan egindako jarduera guztiak biltzen dira, baita jarduera horien emaitza eta ondorio nagusiak ere. EuroCiguak lau azterketa biltzen ditu eta EFSAk azterketa bakoitzaren emaitzak biltzen dituen zientzia-txostena argitaratu du: Intzidentzia eta Epidemiologia. Carlos III Osasun Institutuko Epidemiologia Zentro Nazionala (CNE-ISCIII) izan da buru; Arrantza-produktuetako eta ingurumeneko ziguatoxinen ebaluazioa. Institut de Recerca i Tecnologia Agroalimentàries (IRTA) izan da buru; EBn dauden ziguatoxinen karakterizatzea, erreferentziazko materialen garapena barne. Vigoko Unibertsitatea (UVIGO) izan da buru; Zientzia Kudeaketa eta Koordinazioa. AESAN izan da buru. Lau azterketen emaitzek egiaztatu egin ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Horizon Europe abian da

Horizon Europeren Erregelamendua eta Berariazko Programa Europar Batasunaren Egunari Ofizialean (EBEO) argitaratu ziren 2021eko maiatzaren 12an, eta, horrela, 2021-2027rako EBren Ikerketa eta Berrikuntzarako Esparru Programa berriari hasiera eman zitzaion. Erregelamendua atzeraeginezko ondoreekin aplikatu daiteke 2021eko urtarrilaren 1etik aurrera. Horizon Europe programa, aurreko Horizon 2020 programa bezala, EBren I+G+B politikak gauzatzeko funtsezko tresna izango da. Programaren helburu orokorra EBk I+B arloan egiten dituen inbertsioen eragin zientifiko, teknologiko, ekonomiko eta soziala lortzea da, horren bidez oinarri zientifikoak eta teknologikoak indartzeko eta estatu kide guztien lehiakortasuna sustatzeko. Zazpi urteko aldi horretarako 95.517 milioi euroko aurrekontuarekin, Horizon Europe izango da orain arteko aurrekontu handiena izango duen ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Kataluniako biztanleentzako arriskuaren ebaluazioa: artsenikoa arrozean eta eratorrietan

ACSAk azterketa bat egin du arrozeko artsenikoaren kontzentrazioa zehazteko eta, hala, dietaren bidezko esposizioa zenbatesteko; izan ere, arroza eta eratorriak dira Kataluniako biztanleen ingestioari artseniko organiko gehien gehitzen dioten elikagaiak. Azterketa horretan, arroza eta produktu eratorriak (arroz-tortak, arroz-edariak eta haurrentzako arroza duten homogeneizatuak, hau da, potetxoak) kontsumitzeagatiko esposizioa ebaluatu da. Hurrengo irudian, aztertutako elikagai-mota bakoitzaren guztizko artsenikoaren eta artseniko inorganikoaren batezbesteko kontzentrazioa agertzen da. Balio horiek artseniko inorganikoarekiko esposizioa kalkulatzeko erabili dira.Hala, arroz-irinak du guztizko artsenikoaren kontzentrazio handiena (208 µg/kg), eta, jarraian, arroz-tortek (173 µg/kg). Artseniko inorganikoari dagokionez, arroz-tortek dute kontzentrazio handiena (135 µg/ kg).Azterketa honetako elikagai guztien artetik, arroz-alea da herritar ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Afrikako txerri-izurria transmititzeko arriskuaren ebaluazioa

EFSAk txosten bat argitaratu du berriki Afrikako txerri-izurriaren birusa animaliaren elikaduraren, oherako materialen eta kaltetutako eremuetan egon diren animalia biziak garraiatzeko ibilgailuen bidez EBko eskualde ez kaltetuetan sartzeko arriskua ebaluatzeko. Irizpenak ezartzen du ezin dela baztertu birusa zabaltzeko arrisku potentziala, bereziki basurdeak dauden eremuetan. Hala ere, uste da arriskua txikiagoa dela infektatutako animalia bizien arteko kontaktuaren (txerria eta basurdea) eta elikaduraren (elikadura-hondakinekin) bidez baino. Ebaluazioa honela egin zen: Birusaren bizirauteko gaitasunari buruzko kontsulta bibliografikoa. Bibliografian jasota egon ez daitekeen informazioa biltzeko kontsulta publikoa. Aditu talde batek egindako balorazioa txerri-ustiategietan sartzen diren produktuen kutsadura potentzialari buruz. Produktu bakoitzaren kutsatze-arriskua aurreikusten duen eredu baten ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

RASFF – ELIKAGAIAK: 2021ko lehenengo lauhilekoaren laburpena

    2021ko lehenengo lauhilekoan elikagaiei buruzko 1229 jakinarazpen izan dira. Horietatik 404 alertak izan dira (%33), 387 informazio-jakinarazpenak (%31,5) eta 438 mugan egin diren ukapenak (%35,5).     Gehien jakinarazi diren kutsadurak:   Etileno oxidoa sesamo hazietan Fitosanitarioen hondakinak piper eta zitrikoetan Aflatoxinak kakahuete eta pistatxoetan Salmonela enteritidis oilaskoan Listeria gazta bigunetan eta ahuntz-gaztan     Jakinarazpen gehien sortarazi dituzten herrialdeak:   1.       Turkia 2.       India 3.       Polonia 4.       Holanda 5.       Espainia       Lauhileko honetan ere etileno oxidoaren maila altuak detektatu dira sesamo hazietan  –gehienak Indiatik ekarritakoak– edo hazi horiek zituzten produktuetan: ogia, tahinia, atun-tatakia…. Halare, aurreko lauhilekoan baino gutxiago izan da. ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

FoodRUs-ek webgunea atera du, proiektuari buruzko informazio xehatuarekin

ELIKAk FoodRUs proiektu europarrean parte hartzen du. Proiektuaren helburua da lankidetzako elikadura-sistema zirkular berritzaile bat garatzea, nekazaritzako elikagaien kateko elikagaien galera eta xahuketa saihesteko. Informazio gehiago nahi baduzu, sar zaitez gure webgunean: ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

OME: elikagai-kategoria desberdinetarako erreferentziako sodio-balioak jasotzen dituen gida

Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) elikagai-kategoria bakoitzerako erreferentziako sodio-balioak ezarri ditu, mundu-mailan. Hori kontsumitzaileen sodio-kontsumoa murrizteko egiten ari diren ahaleginen barnean kokatu behar dugu.   Mundu-mailako erreferentziako balioak ezartzea urrats garrantzitsua da elikadura-produktuen birformulazioa errazteko; hala, elikagaietan sodioa murriztea bultzatuko da. Erreferentziako balio horiek ezartzea neurri osagarria da, estatu kideak elikagaien osaera hobetzeko nazio-mailan hartzen ari diren neurriak indartzeko.   Zenbatespenen arabera, mundu osoko 11 milioi heriotza elikadura txarrarekin erlazionatuta daude; horietatik 3 milioi sodio gehiegi kontsumitzearen ondorio dira. Dietaren bidez sodio gehiegi hartzeak presio arteriala areagotzen du eta, ondorioz, gaixotasun kardiobaskularrak izateko arriskua handitu egiten da; era horretako gaixotasunak dira, hain zuzen ere, heriotzen lehen ...

Irakurri gehiago

Titanio dioxidoa (E171) ez da jada segurutzat jotzen elikagai-gehigarri gisa erabiltzen denean

  EFSAk titanio dioxido (E171) elikagai-gehigarriaren segurtasun-ebaluazioa eguneratu du, 2020ko martxoan Europako Batzordeak eginiko eskaera baten ondorioz. Ebaluazio eguneratu horretan, 2016an EFSAk argitaratutako aurreko ebaluazioaren emaitza berrikusi egin da. Aurreko ebaluazio horretan, datu-gabeziak betetzeko ikerketa gehiago behar zela nabarmendu zen.   Titanio dioxidoa (E171) elikagai-koloragarri gisa erabiltzen da, eta haren funtzio teknologikoa da elikagaiak bisualki erakargarriagoak izan daitezela lortzea. Hala, kolorea ematen die berez kolorerik ez duten zenbait elikagairi, edo beste batzuen jatorrizko itxura berrezartzen laguntzen du.   Elikagai-kategoria hauetan erabiltzen da, nagusiki, E171a: okintza fina, zopak, saldak eta saltsak (haurtxo, haur eta nerabeentzat); eta zopak, saldak, saltsak, entsaladak eta sandwichetan igurzteko elikagai gaziak (haur, heldu ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

EFSAren laguntza teknikoa arriskuei buruzko jakinarazpenak errazteko

EFSAk zenbait txosten tekniko argitaratu ditu Elikagaien Segurtasunaren arloan arriskuak jakinarazteko jardunbide egokiei buruzko informazioa eta gomendioak zabaltzeko. 2019/1381 Erregelamenduan (EB) elikakateko arriskuen ebaluazioaren gardentasunari eta jasangarritasunari buruz ezarritako eskakizun berriaren aurrean, zeinak esparru integratu bat behar duen elikagaien arriskuen ebaluatzaileek eta kudeatzaileek arriskuak jakinaraz ditzaten, Batzordeak EFSAri eskatu zion ezagutza zientifikoak emateko “Elikagaien Segurtasunaren arloan Arriskuak Jakinarazteko Europako Plan Orokorra” diseinatu eta ezartzeko prozesuan laguntzeko.   Europako Batzordea da planaren ezarpenaren burua, eta hark erraztuko du Elikagaien Segurtasuneko agintaritza eskudunei arriskuak jakinarazteko lanen koordinazioa. Eta, horrez gain, gomendio osatuagoak ere emango dizkie kontsumitzaileei.   EFSAk argitaratutako txostenak beste aditu akademiko eta erakunde batzuekin eginikoak ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Lehen intsektua onartu da elikagai berri gisa

Landare, animalia, elikagai eta pentsuen batzorde iraunkorrak baimena eman du har hori lehorra (Tenebrio molitor espezieko larba) elikagai gisa merkaturatzeko. Hori horrela, intsektu lehor oso gisa kontsumitu daiteke, edo elikadura-osagai gisa beste elikadura-produktu batzuetan.   Elikagai berriak dira EBn 1997a baino lehen modu esanguratsuan kontsumitu ez diren elikagaiak, eta elikagai berriei buruzko 2015/2283 Erregelamenduak (EB) arautzen ditu.   Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA), ebaluazio zientifiko zorrotza egin ostean, adierazi du elikagai horrek ez dakarrela segurtasun-arriskurik giza osasunarentzat, nahiz eta erreakzio alergikoak eragin ditzakeen krustazeoei edo hautseko akaroei alergia dioten pertsonengan.   Gaur egun, intsektuak onartzeko beste 11 eskaera daude abian, EFSAk segurtasun-ebaluazioa egiteko zain.   FAOren arabera, intsektuak ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Euskadiko nekazaritza-elikagaien katearen kontrol ofizialerako plan berria 2021-2025 urteetarako

Nekazaritza eta Abeltzaintzako zuzendariaren ebazpena argitaratu da gaur; horren bitartez, eguneratu egiten da Euskadiko nekazaritza-elikagaien katearen kontrol ofizialerako plana, 2021-2025 aldirako. Erkidegoko Kontrol Ofizialerako Plan hau euskal ekoizpen-sistemen errealitatera eta euskal administrazioaren eskumen-egiturara egokitu da. Funtsezko tresna da euskal ekoizpen-sektoreko elikagaien segurtasuna bermatzeko eta, hala, ekoizten ditugun elikagaiak kontsumitzen dituzten pertsonen osasuna behar bezala babestuta dagoela bermatzeko.   Plan hau martxan jartzea aurrerapauso handia izan da; izan ere, administrazioek nekazaritza-elikagaien kate osoan egiten diren kontrol ofizial guztiak integratzeko elkarrekin lan egitea eta elkarren artean koordinatzea lortu da. Horrek bide eman du hutsuneak eta gainjartzeak detektatzeko eta kontrol ofizialerako dauden baliabideak optimizatzeko. Plan honen ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Elikakateko operadoreei zuzendutako etiketatuaren inguruko laguntza-gida

Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) argitaratu egin du Data markatzeari eta lotutako elikagaien informazioari buruzko orientazio-gida: 2. atala (elikagaien inguruko informazioa). Gida berri hau abenduan argitaratutako Data markatzeari eta lotutako elikagaien informazioari buruzko orientazio-gida: 1. atala (datak markatzea) gidaren jarraipena da. Aipatutako lehenengo atalak elikagaien enpresen operadore ekonomikoei lagundu nahi die, beren produktuen data markatzeko modua erabakitzen (iraungitze-data eta kontsumo lehenetsiaren data).   Bigarren argitalpen honen xedea da elikagaien hornitzaileei laguntzea kontsumitzaileei elikagaiak gordetzearen eta horiek segurtasunez kontsumitzeko epeen inguruan eman beharreko informazioa zein den erabakitzen. Gida Europako Agintaritzako adituek egin dute eta datak markatzearen inguruko informazioa emateaz gain, kontsumitzaileari beste argibide batzuk ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Etxeetako elikagaien xahuketaren konparazio-txostena (2020 vs 2019)

MAPAk Espainiako etxeetan xahutzen diren elikagai eta edariei buruzko txosten berri bat argitaratu du «Más alimento menos desperdicio» estrategiaren baitan. Bertan, 4.000 etxetako datuak bildu ditu, online inkesten bidez eskuratutakoak. Ondoren, 2020ko datuak 2019koekin alderatu ditu, pandemiak etxeetako kontsumo-joeretan zer-nolako eragina izan duen aztertzeko asmoz. MAPAk Espainiako etxeetan xahutzen diren elikagai eta edariei buruzko txosten berri bat argitaratu du «Más alimento menos desperdicio» estrategiaren baitan. Bertan, 4.000 etxetako datuak bildu ditu, online inkesten bidez eskuratutakoak. Ondoren, 2020ko datuak 2019koekin alderatu ditu, pandemiak etxeetako kontsumo-joeretan zer-nolako eragina izan duen aztertzeko asmoz. Txostenaren emaitzetatik ondoriozta daiteke 2020. urtean murriztu egin dela elikagaiak xahutzen dituzten ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Elikagaien Segurtasun Arloko Ikerketa Transferitzako VIII. Jardunaldiaren emaitzak

175 pertsonak hartu zuten parte apirilaren 21ean Leartiker-en egin zen Elikagaien Segurtasun Arloko Ikerketa Emaitzak Transferitzeko VIII. Jardunaldian. Parte-hartzaileen artean, besteak beste, elikaduraren balio-kateko eragileak, zentro teknologiko eta unibertsitateetako ikertzaileak eta administrazioetako teknikariak egon ziren. Ekitaldiaren anfitrioi-lanak egin zituen erakundeko hizlariek 2020an zehar elikagaien segurtasunaren arloan gauzatutako ikerketa-proiektuen emaitzak aurkeztu zituzten. Emaitza horiek oinarri gisa erabiliko dira elikadurarekin lotutako arriskuak murriztea eta prebenitzea xede duen aholkularitza zientifikoa areagotzeko. Jardunaldian askotariko gaiak landu ziren: gaztekin lotutako elikagaien segurtasuna, infekzio bakterianoak kontrolatzeko teknika genomikoak, patogenoak ezabatzeko sukaldaritza-tratamenduak, Q sukarra, antibiotikoekiko erresistentziak, elikadura-osagarrien arriskuak eta onurak, ontzi jasangarrien fabrikazioa, eta abar. ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Vitoria-Gasteizko ostalaritzan elikagaien xahuketa murrizteko kanpaina

Vitoria-Gasteizko Udaleko Kirola eta Osasuna Sailaren Osasun Publikoaren Zerbitzuko Osasungarritasun eta Kontsumo Atalak argitara eman ditu hiriko ostalaritza sektorean elikagaien xahuketa prebenitzeko eta murrizteko egindako sentsibilizazio-kanpainaren ebaluazioari buruzko emaitzak. Azterlana egiteko, ostalaritza sektoreko 114 establezimendu hartu dira aintzat; guztiak II taldekoak dira, Euskal Autonomia Erkidegoko Osasun sailburuaren 2002ko martxoaren 15eko Aginduaren sailkapenaren arabera. Horretarako, bi bisitaldi egin ziren.   Lehenengo bisitaldia informazioa ematekoa izan zen, eta “Elikagai xahuketarik ez gida” aurkeztu zen: edukia labur azaldu zen eta elikagaien xahuketa murrizteko jardunbide garrantzitsuenak azpimarratu ziren. Datuak biltzeko fitxa tekniko bat erabili zen. Bigarren bisitaldian, elikagaien xahuketa murrizteko jardunbide egokien ezarpena ebaluatu zen. Honako hauek dira azterlanaren ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Intsektu jangarriak: elikagadura-segurtasunaren arloko inplikazioak

Nekazaritza eta Elikadurarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) intsektu jangarriei buruzko txosten bat argitaratu du, elikadura-segurtasunaren ikuspegitik : Looking at edible insects from a food safety perspective. Challenges and opportunities for the sector. Dokumentu horren helburua da praktika horren abantaila eta desabantailen deskribapen orokorra ematea, batez ere giza kontsumorako intsektuen elikadura-segurtasunarekin lotutako alderdiak kontuan hartuta. Txosten hori elikagaien segurtasuneko profesionalei, politikak formulatzeko arduradunei, ikertzaileei, intsektuen ekoizleei eta kontsumitzaileei zuzenduta dago. Elikagai oro bezala, intsektu jangarriak ere elikadura-segurtasunerako arrisku potentzial batzuekin lotuta egon daitezke. Argitalpen horretan, elikagaien segurtasunari begira kontuan hartu behar diren  arrisku nagusietako batzuk jorratzen dira, agente biologikoak (bakterianoak, biralak, fungikoak, parasitoak) eta kutsatzaile ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Hegazti-gripearen kontrako babes- eta zaintza-gune berriak Europan

EBk duela gutxi argitaratu du 2021/450 (EB) Betearazpen Erabakia eta, horren bidez, Europan HGren auka borrokatzeko muga geografiko berriak ezarri ditu. Batzordeak Txekiak, Danimarkak, Alemaniak, Frantziak, Poloniak eta Suediak hartutako neurriak aztertu ditu, 2020an eta 2021ean eskortako hegaztietan eta gatibu zeuden beste hegazti batzuetan izandako agerraldien ondorioz. EBko merkataritza ez nahasteko eta hirugarren herrialdeek merkataritzan justifikatu gabeko oztopoak ez jartzeko, beharrezkoa izan da, eragindako herrialdeekin batera, 2005/94/EE Zuzentarauan xedatutakoa betez adostutako babes- eta zaintza-gune berriak ezartzea. Hori horrela, erabaki berri honetan 2020/1809 (EB) Betearazpen Erabakiaren eranskinaren aldaketa islatzen da. Bertan, herrialde horietako 2005/94/EE Zuzentarauan xedatutakoa betez herrialde horietako arduradunek behar bezala ezarritako babes- ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

EBn dermatosi nodular kutsakorra kontrolatzeko neurrien ebaluazioa

EFSAk hirugarren txostena argitaratu du, dermatosi nodular kutsakorra kontrolatzeko aplikatutako neurriak egiaztatzeko egindako ebaluazioko emaitzei buruz. Ebaluazio hori joan den abenduan iragarri zituen irizpenetan sartzen da. Europako Batzordeak eskatu ditu irizpen horiek. Halatan, A zerrendan dagoen gaixotasun hori kontrolatzeko neurrien eraginkortasuna aztertzen du EFSAk, animalia-gaixotasun transmitigarriei buruzko 2016/429 (EB) Araudiarekin bat etorriz, . Lehenengo eta bigarren txosteneko azterketa-metodologia erabili da. Haietan, Afrikako txerri‑izurriaren eta zaldi-izurriaren aurkako neurriak jorratu ziren, hurrenez hurren. Honako hauen eraginkortasuna aztertu da berriro: Laginketa klinikoen eta laborategiko laginketen prozedurak. Jarraipen-aldia. Babes- eta zaintza-eremuen gutxieneko erradioa. Eremu horietan neurriak aplikatu beharreko gutxieneko denbora-tartea. Horretarako, hainbat egoera diseinatu eta adostu ziren, ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Elikagaietan plagiziden hondakinei buruzko 2019ko urteko txostena

EFSAk urtero elikagaietan plangiziden hondakinei buruzko urteko txostena argitaratzen du eta 92.302 laginen emaitzak aurkezten ditu. 2019. urterako honako datu hauek aurkitu ditugu: Aztertutako laginen % 96,1 legezko mugen barruan zeuden Aztertutako laginen % 58n, hondakinen kontzentrazioa ez zen kuantifikagarria (hondakinak<LOQ); % 40,6n plagiziden hondakin bat edo gehiago zegoen, LOQ baino maila handiagoetan, baina hondakinen gehienezko mailara (LMR) iritsi gabe; bukatzeko, laginen % 1,4n hondakinen kontzentrazioak LMR gainditzen zuen. 1.513 lagin aztertu ziren, eta horietatik % 97,8k ez zuten hondakinik (ehuneko hori 2018koa baino txikiagoa da; urte horretan % 90,3 izan zen). Guztira 14 lagin zeuden maila kuantifikagarrietan baina LMR-ren azpitik (% 0,9); ehuneko hori ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago