Berriak

SCIRI Informazioa Azkar Trukatzeko Sistema Koordinatuaren 2022ko urteko memoria

2022an, SCIRIren bidez, elikagaiei buruzko 880 espediente kudeatu dira guztira; horietatik 363 alertak izan ziren, 254 informazioak, 255 ukatzeak eta 8 “berritasun” gisa sailkatutakoak. Azaldutako datuak aztertuta, ondoriozta daiteke 2022an alerta-espedienteen kopurua % 23,3 murriztu dela 2021arekin alderatuta (hainbat elikagaitan etileno-oxidoa detektatu izanak markatu zuen urte hori). Hala ere, datuak 2018koekin (pandemia aurrekoa) alderatuz gero, % 39,1eko igoera izan da. Hiru izan dira SCIRI 2022an markatu duten gertaera garrantzitsuak: Txokolatezko produktuen kontsumoarekin lotuta, nazio anitzetan gertatu zen salmonellosiaren agerraldia Elikagaiak ukitzeko materialetan banbua eta bestelako landare-zuntzak erabiltzea plastikoarekin batera Kontsumitzaileei informazio zuzena bermatzeko dauden legezko betebeharrak errespetatzen ez ziren elikagaietan alergenoak (intolerantzia eragiten duten ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Hegaztien gripearen zaintzari buruzko urteko txostena

EFSAk irizpen zientifiko bat argitaratu berri du. Bertan, 2022an Europa mailan ezarritako zaintza-programak ebaluatzen dira. Dokumentuak EBko kide diren herrialdeetako PHHG eskortako hegaztien eta hegazti basatien zaintza aktiboko eta pasiboko programen emaitzak biltzen ditu. Txostenean nabarmentzen denez, zaintza-esparru berrian, aldaketa nagusia da Antseriformeen espezieko ahate, antzara eta eskortako hegaztientzako inkesta birologikoak sartzea ehiza- edo galeper-hornidurarako. Egindako zaintza-jarduera guztiak arriskuaren ebaluazioan oinarritzen dira, eta, beraz, oso heterogeneoak dira herrialdeen arabera. Hala ere, hiru zaintza-estrategia nagusi sailka daitezke: azterketa serologikoetan oinarrituta (adibidez: Herbehereak, Errumania, Belgika, Alemania, Polonia, Hungaria, Irlanda, Bulgaria, Austria, Kroazia, Eslovenia, Grezia, Suitza, Zipre, Letonia, Lituania, Islandia eta Malta), inkesta birologikoetatik abiatuta ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Alkohola eta minbizia EBn: ekintzarako deia

Minbizia, gaur egun, bigarren heriotza-kausa de Europar Batasunean (EB). Han, minbizi- eta heriotza-kasuak gora egiten ari dira. Minbizia gaixotasun konplexua da eta ingurumen-faktoreek eta faktore genetikoek eragiten diote. Hala ere, neurri handi batean, transmitigarriak ez diren beste gaixotasun askoren portaera berberek ere eragiten diote: tabakismoa, alkoholaren kontsumoa, ariketa fisikorik ez egitea eta dieta ez osasungarriak. Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) “Alkohola eta minbizia EBn: ekintzarako deia” dokumentua argitaratu berri du: Europak du, mundu mailan, alkoholaren kontsumo-maila handiena. Alkohol gehien kontsumitzen den 10 herrialdeetatik 7 EBkoak dira, eta alkoholari egotzi ahal zaizkion 10 heriotzetatik 3 minbiziak eragin zituen. 1988an IARCk edari alkoholdunak kartzinogeno gisa ...

Irakurri gehiago

“Food 2030”: Europako I+b politika, elikadura-sistema jasangarriak, osasungarriak, klimarekiko erresilienteak eta inklusiboak sustatzeko

Argitalpen berri horrek Europako Batzordearen Food 2030 ekimenaren eguneratzea eskaintzen du eta haren helburua da Horizon Europerekin, Baserritik mahaira estrategiarekin, Europako Itun Berdearekin eta beste arlo batzuekin lotutako ikerketa- eta berrikuntza-politikei buruzko etorkizuneko hausnarketa bideratzea. Gainera, azpimarratzen du B+i-ren diziplina arteko eta diziplinaz gaindiko ikuspegi sistemikoa ezinbestekoa dela arrakasta izan eta eragina hobetzeko.  Aldaketek, teknikoak eta akademikoak izateaz gain, alderdi sozial, juridiko, ekonomiko, finantzario, etiko eta filosofikoak ere hartzen dituzte eta horiek osorik integratu behar dira etorkizuneko politiketan eta I+b programetan. “Food 2030” politika eguneratuak 11 ekintza-bide ezartzen ditu, eta horietan ikerketak eta berrikuntzak, zehazki, nutrizioarekin, klimarekin, zirkularitatearekin eta komunikazioekin lotutako onurak ...

Elika Ikerketa

Irakurri gehiago

Itsaskietako kutsatzaileentzako arriskuen ebaluaziorako estrategiak

Itsasoko produktuen segurtasunari buruzko ikerketako erreferentziako Europako zazpi erakundek itsaskietako kutsatzaileentzako arriskuen ebaluaziorako estrategiei (RASCS) buruzko proiektu bat egin dute bi urtez (2021-2023). Hain zuzen, honako erakunde hauek parte hartu dute: IPMA (Portugal), Istituto Superiore di Sanità (Italia), Ganteko Unibertsitatea (Belgika), BfR (Alemania), ANSES (Frantzia), CREDA eta IRTA (Espainia). Proietkuari esker, hiru helburu nagusi lortu dira: Parte-hartzaileek itsas jatorriko elikagaietako kutsatzaileen arriskuen ebaluazioaren arloan dituzten ezagutzak nabarmen hobetzea. EFSAk arriskuen ebaluazioaren arloan dituen helburu eta tresnei buruzko kontzientziazioa areagotzea. Diziplina anitzeko erakunde adituen arteko loturak eta sareak indartzea. Itsas jatorriko elikagaietako kutsatzaileen arriskuen ebaluazioa oso interesgarria da, giza osasunean, abereen ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Ardoaren etiketei buruzko berriak

2021/2117 (EB) Erregelamenduak ardoak etiketatzeko arauak aldatzen ditu, eta nahitaezko aipamen guztiak adierazi beharko dira, 1169/2011 (EB) Erregelamenduarekin bat, zeina kontsumitzaileari emandako elikadura-informazioari buruzkoa den. 2023ko abenduaren 8tik aurrera, egun etiketan adierazten diren aipamenez gain, nahitaezkoa izango da osagaien zerrenda eta informazio nutrizionala adieraztea ardoetan.   BERRITASUNAK ETIKETAN   Nahitaez adierazi beharko dira hauek: osagaien zerrenda eta informazio nutrizionala Osagaien zerrendan ardoaren osagai guztiak jasoko dira, pisu handienetik txikienera.   Informazio nutrizionala taulatan jasoko da, 100 ml-ko neurritan. Energia-balioaz gain, hauen kopuruak jasoko ditu: gantzak, gantz aseak, karbohidratoak, azukreak, proteinak eta gatza.   Bi aukera daude etiketan informazioa emateko: Informazio guztia etiketa fisikoan edo informazio berriaren zati bat etiketa digital batean, ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Elikagaien industriako autokontrolerako arduradunaren eskuliburua – ACSA

ACSAk (Agència Catalana de Seguretat Alimentària) “Elikagaien industriako autokontrolerako arduradunaren eskuliburua” argitaratu du, elikagaien industrian bermatu beharreko betekizunei buruzko orientabide praktiko gisa balio dezan. Eskuliburuak erreferente gisa balio du elikagaien enpresa txiki eta ertainetan elikagaien autokontrola eta manipulazioa gainbegiratzeaz arduratzen diren pertsonak prestatzeko, hala arduraduna operadorea bera denean zein funtzio hori eskuordetu zaien pertsonen kasuan. 2004ko apirilaren 29ko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 852/2004 (EB) Erregelamenduak, elikagai-produktuen higieneari buruzkoak, espresuki ezartzen du elikagaien enpresetako operadoreek, elikagaien higieneari dagokionez, elikagai-produktuen manipulatzaileen gainbegiraketa eta heziketa edo prestakuntza bermatu behar dituztela, haien lan-jarduerarekin bat. ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Europako arrisku mikrobiologikoak 2023an

EFSAren arrisku mikrobiologikoen ebaluaziorako sare zientifikoak (MRA) lankidetza zientifikorako esparrua eskaini nahi du; horretarako, jarduerak koordinatu eta informazioa eta ezagutzak trukatu nahi ditu, baita baterako proiektuak garatu eta praktika onak identifikatu ere. MRA sarea 2007an sortu zuen EFSAk eta gaur egun MRA Sarean Europar Batasuneko 25 estatu kide daude eta bi herrialde begirale (Suitza eta Norvegia). Urrian egin zen 23. bileran honako arrisku mikrobiologiko hauei buruz egindako azterlanak aurkeztu ziren: Opinión científica sobre Patogenicidad de Escherichia coli productora de toxina Shiga (STEC) Riesgos microbiológicos debidos a cortes de electricidad Evaluación de riesgos del calentamiento de huevos Almacenamiento refrigerado de los huevos ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Arrautzak merkaturatzeko arau berriak

«Ingurumena errespetatzen duen elikadura jasangarri eta osasuntsurako "Baserritik mahaira” estrategia» izeneko 2020eko komunikazioan, Batzordeak adierazi zuen merkaturatzeko arauak berrikusiko zituela, nekazaritza jasangarriko produktuak onartzeko eta hornitzeko. Horrez gain, jasangarritasun‑irizpideen funtzioa indartzeko asmoa adierazi zuen, elikagaien galera eta xahutzeari buruzko arau horien balizko inpaktuak aintzat hartuta.   Arrautzak merkaturatzeko arauei buruzko hiru erregelamendu argitaratu dira (bi delegatu eta betearazteko bat):   Batzordearen 2023/2464 Erregelamendu Eskuordetua (EB), arrautzak merkaturatzeko arauei dagokionez, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 1308/2013 Erregelamendua (EB) aldatzen duena. Batzordearen 2023/2465 Erregelamendu Eskuordetua (EB), arrautzak merkaturatzeko arauei dagokionez, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 1308/2013 Erregelamendua (EB) osatzen duena eta Batzordearen 289/2008 Erregelamendua (EE) indargabetzen duena. Batzordearen 2023/2466 Betearazpen ...

Elika Elikagaiak

Irakurri gehiago

Espainiako haur eta helduen obesitatearen mapa

Carlos III.a Osasun Institutuko (ISCIII, gaztelaniazko siglengatik) Epidemiologia Zentro Nazionaleko eta Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentziako (AESAN) ikertzaileen talde batek Espainian gainpisuaren eta obesitatearen prebalentzia neurtzeko ikerketa bat egin du. Ikerketak helduei nahiz haurrei buruzko informazioa jasotzen du, eta datuak sexu, adin, kokaleku geografiko eta aldagai sozioekonomikoen arabera banakatzen dira. Emaitzekin Espainiako gainpisuaren eta obesitatearen mapa osatu da. Datuen oinarria ENE-COVID galdetegian bildutako informazioa da; azterlan horren bidez Espainian 2020an COVID-19agatiko infekzioaren seroprebalentzia aztertu zen. Guztira 57.131 helduk eta 10.543 haurrek parte hartu zuten. ISCIII eta AESANeko taldeak Espainiako haur, nerabe eta helduen gainpisuaren eta obesitatearen estatu-, erkidego- eta probintzia-mailako prebalentzia ...

Irakurri gehiago

Murrizketa historikoa antimikrobianoen kontsumoan animalietan Europan

Sendagaien Europako Agentziak (EMA) Europako abeltzaintzan antibiotikoen kontsumoari buruzko 13. ESVAC txostena argitaratu berri du. Txostenak ondorio nagusitzat nabarmentzen du albaitaritzako antibiotikoen salmentak % 53 murriztu zirela 2011 eta 2022 artean; inoiz jasotako maila baxuena da, 25 herrialdetako datuen arabera. Horrek esan nahi du antimikrobianoen kontsumoa funtsean murriztu dela Abeltzaintzako Antimikrobianoen Kontsumoa Zaintzeko Europako Proiektuaren (ESVAC) parte diren Europako 31 herrialdeetan. Halaber, giza medikuntzan abeltzaintzan erabiltzeko garrantzi kritikoa dutela iritzitako antibiotiko-moten salmentak nabarmen murriztu zirela azpimarratu behar da. Hirugarren eta laugarren belaunaldiko zefalosporinak % 49 jaitsi ziren. Polimixinak % 81. Fluorokinolonak % 25. Beste kinolona batzuk % 90. Antibiotiko guztiak zuhurtziaz eta erantzukizunez erabili behar badira ere eraginkortasuna gal ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Ke-aromak: EFSAren azken ebalorazioaren azterketa

8 aroma horiek 2009. eta 2012. urteen artean ebaluatu ziren, horien erabilera baimentzeko, eta baimena dute 2024/01/01a arte.Estos 8 aromas fueron evaluados entre 2009 y 2012 para facultar su uso y cuentan con autorización hasta el 01/01/2024. Ke-aromak elikagai batzuei gehitzen zaizkie, hala nola haragiari, arrainari edo gaztari, ketze-prozesu tradizionalaren alternatiba gisa. Dena den, beste elikagai batzuetan ere erabil daiteke, hala nola zopa, salda, edari, patata frijitu, izozki edo gozogintzako produktuetan. SF-001 «proFagus Smoke R714» (lehen «Scansmoke PB 1110») SF-002 «Zesti Smoke Code 10» SF-003 «Smoke Concentration 809045» SF-004 «Scansmoke SEF7525» SF-005 «SmokeEx C-10» SF-006 «SmokEz Enviro-23» SF-008 «proFagus Smoke R709» ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

ONTZIk elikagaien ontzien iraunkortasunaren alde lan egiten duten 175 agente batu ditu dagoeneko

Atzo, azaroaren 15ean, bigarren topaketa egin zen, eta ONTZIko partaideak Estatuko enpresa erreferente batzuk beren produktuetan aplikatzen ari diren jasangarritasun-soluzioak ezagutu zituzten. Bigarren topaketa honetan, elikagaien sektoreko enpresa lider handiek (Estrella Galicia, GB Foods, Grupo Calvo, Leche Pascual, Natra, EROSKI Taldea eta Uvesco) packaging aukera berrien ezarpenean egindako aurrerapenak eta arrakasta kasuak partekatu zituzten euskal enpresekin. Lehenengo mahai-inguruan, euskal enpresek ekodiseinuaren eta ekonomia zirkularraren aldeko apustuaren bidez errazago egin ditzaketen aldaketen adibideak aurkeztu ziren. Daniel Del Olmo, Natrako R & D Packaging Managerrak; Esther García, Calvo Taldeko Iraunkortasun teknikariak; Jose Manuel López Vilariño, Estrella Galiciako I+G arduradunak; eta Jorge Martínez Fernández, Leche ...

Elika Jasangarritasuna

Irakurri gehiago

Arraina jatearen arriskuak eta onurak

FAO/OMEko Adituen Batzordeak (JECFA) arraina kontsumitzearen arriskuei eta onurei buruzko azkenaldiko azterketa bibliografikoen emaitzak aztertu ditu, ondorioak ateratzeko eta arriskua ebaluatu eta kudeatzeko neurri gomendagarriak emateko. Ebidentzia zientifiko berriak eskaintzeko, honako gai hauei buruzko bost azterketa zabal egin dira, erreferentziazko txosten hau egiteko: Arraina kontsumitzeak osasunerako dituen onuren ebidentziak. Dioxinen eta dioxinen antzeko PCBen (dl-PCB) efektu toxikoak. Metilmerkurioaren (MeHg) efektu toxikoak. Selenioaren (Se) egitekoa, MeHg-ek osasunean dituen efektuei dagokienez. Arrantzako eta akuikulturako produktuetan MeHg, dioxinak eta dl-PCBen presentziaren datuak. Arraina kontsumitzeak energia, proteinak eta giza osasunarentzako beste nutriente garrantzitsu batzuk ematen ditu. Arraina kontsumitzea munduko herri askotako kultur tradizioan dago. Bizitzako ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Pentsuetan A Okratoxina (OTA) egotearekin lotutako animalien osasunerako arriskuak

Europar Batasunak EFSAri eskatu dio eskura dagoen informazio zientifiko berria ebaluatu eta 2004an argitaratutako Elikakateko Kutsatzaileen Panelak (CONTAM) egindako irizpen zientifikoa eguneratu dezala. OTA Aspergillus eta Penicillium generoko hainbat onddok ekoizten dute. Animalia-espezie gehienen kasuan, berehala digestio-hoditik hedatzen da, albumina plasmatikoei estu lotu eta mikrobiota erruminalak desintoxikatzen du, nagusiki okratoxina-alfa bihurtuz.   Orokorrean, OTAk giltzurrunen eta gibelaren funtzioa eta egitura narriatzen ditu, immunoezabatzea dakar eta errendimendu zooteknikoari eragiten dio (adibidez, gorputz-pisua areagotzen du, elikagai/irabazte erlazioa, etab.); espezie monogastrikoak hausnarkariak baino minberagoak dira, okratoxina-alfarako desintoxikazio mugatua dela eta. Txerrien kasuan, OTA batez ere gibelean eta giltzurrunean agertu da. CONTAM panelak honako hauek hartu zituen animalien ...

Elika Animalien Elikadura

Irakurri gehiago

2023ko SOFA -The State of Food and Agriculture- txostenaren analisia

FAOk 2023ko The State of Food and Agriculture txostenean nekazaritzako elikagaien munduko egungo sistemen benetako ondorioak aztertu ditu, positiboak zein negatiboak, erabakiak hartzeko orduan oinarri gisa erabiltzeko. Hori guztia, sistema horien eraginkortasuna, inklusibitatea, erresilientzia eta jasangarritasuna areagotze aldera, Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda betetzeko. 2023ko txostenak “kostu errealen kontabilitatea” (KEK) kontzeptua barne hartu du, ingurumenean, osasunean eta bizitzeko eran gure nekazaritzako elikagaien sistemek dituzten ondorio ezkutuak argitara emateko ikuspegi gisa. Sistema horiek kostu ezkutuak sortzea areagotzen dute, hala nola, klima-aldaketa, baliabide naturalen degradazioa eta dieta osasuntsuen eskuraezintasuna. Txostenean bi faseko ebaluazio-prozesua egitea proposatzen da. Lehenengo, KEKn oinarritutako nazio-mailako ebaluazioak hartuko dira oinarri, kostu ezkutu ...

Elika Nekazaritza

Irakurri gehiago

Animalien identifikazioari buruzko Errege Dekretu berria

Duela gutxi onetsi da itxian dauden lurreko zenbait animalia-espezieren trazabilitate, identifikazio eta erregistrorako sistema arautzeko xedapenak ematen dituen urriaren 17ko 787/2023 Errege Dekretua. MAPAk (Nekazaritza, Arrantza eta Elikadurako Ministerioak) duela gutxi jakinarazi du aipatutako arau berria argitaratu dela. Horrek Espainiako behi, ardi, ahuntz, txerri, zaldi, kamelido, zerbido, etxeko hegazti, leporido eta larru-espezie, erle eta papagaien identifikazio, trazabilitate eta erregistrorako sistema arautuko du. Honako hauek dira arauak dakartzan berritasunak: Behi, ardi, ahuntz eta ekidoentzako identifikazio elektronikoa ezartzea. Ondorioz, espezieen kodea animaliak identifikatzeko kodean sartuko da. Behien Identifikazio Agiria (BIA) kentzea Espainiaren barruko mugimenduetarako; kide diren beste estatuetarako mugimenduetarako bakarrik erabiliko da. Ekidoak: erregistratutako ...

Elika Abeltzaintza

Irakurri gehiago

Fruta eta barazkietako arrisku mikrobiologikoen kontrola eta prebentzioa

FAOk eta OMEk txosten zientifiko bat argitaratu dute. Txostenean fruta eta barazki freskoen bidez transmititutako arrisku mikrobiologikoak murrizteko esku-hartze espezifikoak berrikusten eta aztertzen dira, ekoizpen primariotik hasi eta uzta bildu ondorengo jardueretara, garraio, salmenta-puntu eta kontsumoraino. FAO/OMEko adituen batzordeak lau elikagai-multzo landu zituen fruta eta barazki freskoen kategorian: Hosto-barazkiak eta belar aromatikoak Baiak eta fruta tropikalak Meloiak eta zuhaitzetako frutak Hazi-barazkiak eta sustrai-barazkiak Produktu horiek antzekotasunaren, ezaugarri fisikoen, esku hartzeko neurrien eta argitaratutako bibliografia-bolumenaren arabera multzokatu ziren. Itu-patogenoen aurkako esku-hartzeak (bakterioak, parasitoak eta birusak) eta organismo adierazleak identifikatu ziren bi kategoria motatan: Esku hartzeko etapa: ekoizpen primarioa, uzta bildu ondorengo maneiua, gutxieneko prozesamendua, ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

Nerabe alergikoei zuzendutako gomendioak SEICAP

Immunologia Klinikoaren, Alergologiaren eta Asma Pediatrikoaren Espainiako Elkarteak (SEICAP) elikadura-alergiak dituzten nerabeei zuzendutako 3 infografia argitaratu ditu. ...

Elika Elikagaien Segurtasuna

Irakurri gehiago

OMEk bularreko haurren eta 6-23 hilabete arteko haurren elikadura osagarriari buruz emandako gidalerroak

Elikadura osagarri esaten zaio bularreko haurrei amaren esnea edo formula-esnea ez diren beste elikagai solido edo likido batzuk emateko prozesuari. Elikagai horiek esnearen osagarri gisa ematen zaizkie –ez ordezko gisa–, aurrekoak ez direnean nahikoa beren kabuz haurren behar nutrizionalak asetzeko. Oro har, elikadura osagarria 6 hilabeterekin hasten da eta 23 hilabetera arte irauten du. Garrantzitsua da garapen-aldi horretan haurrek elikagai eta edari osasungarriak onartzen ikastea, epe luzerako eredu dietetikoak ezarriko baitira garai horretan. Gainera, haurren hazkuntzan atzerapenak izateko edo nutriente-gabeziak edukitzeko arrisku handieneko garaia ere bada. Gida honek arauzko gomendio orokorrak ematen ditu, diru-sarrera txikiko, ertaineko eta handiko herrialdeetan bizi diren ...

Irakurri gehiago